Shana Penn • Sekret Solidarności
15,00
PLN
Opór społeczny i konspiracja proweniencji narodowej
na terenie Skawiny w latach 1945 1956
Autor: Przemysław Mardyła
Wydawnictwo: IPN, 2017
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
W powojennej Skawinie historia miała wymiar gęsty od milczenia. Ksiądz Przemysław Mardyła, historyk i teolog, zdejmuje z niej kurz archiwów, by opisać jedno z tych miejsc, gdzie mała ojczyzna mierzyła się z wielką polityką. Jego książka to opowieść o konspiracji narodowej, która nie zrodziła się z romantycznego mitu, lecz z ciągłości lokalnych struktur wojennych i parafialnych. To mikrohistoria, ale niosąca ciężar epoki — w której każda decyzja, nawet najprostsza, była gestem politycznym.
Autor rekonstruuje sieć powiązań między duchowieństwem, młodzieżą a środowiskiem byłych żołnierzy Armii Krajowej. Postać ks. Józefa Lelity, opiekuna Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej, staje się osią narracji — symbolem księdza, który w czasach nowej okupacji wchodził w rolę wychowawcy i konspiratora. Mardyła nie pisze o heroizmie w stylu hagiografii. Pokazuje raczej dramat ciągłości: młodych ludzi, którzy przenieśli wojnę w codzienność powojennego miasta, wierząc, że jeszcze można coś ocalić. W tym sensie Skawina lat 40. jawi się jako modelowy przykład małopolskiego oporu społecznego — spontanicznego, głęboko zakorzenionego w tradycji narodowej i katolickiej.
Siła tej publikacji leży w precyzji źródłowej i lokalnym spojrzeniu. Autor sięga po akta UB, dokumenty parafialne, relacje świadków, tworząc narrację bez emfazy, ale z wyczuciem dramatyzmu. W efekcie powstała praca, która przekracza granice regionalizmu: jest świadectwem tego, jak idea narodowa i wiara przetrwały w mikroskali miasteczka. To książka ważna nie tylko dla mieszkańców Skawiny, lecz także dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak w Polsce kształtowała się codzienność powojennego oporu — nie z rozkazu, lecz z pamięci.
Polecamy
