Stary cmentarz w Zakopanem. Przewodnik biograficzny
Autor: Janusz Zdebski
Wydawnictwo: Wydawnictwo PTTK Kraj, 1986
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
Przewodnik Janusza Zdebskiego po cmentarzu na Pęksowym Brzyzku to opowieść o miejscu, w którym historia i sztuka splatają się z naturą. Nekropolia powstała w 1848 roku z inicjatywy Jana Pęksy; na jej bramie widnieje motto „Ojczyzna to ziemia i groby… Narody tracąc pamięć, tracą życie”. Autor oprowadza po grobach artystów i bohaterów Podhala – Makuszyńskiego, Tetmajera, Kenara, Hasiora, Marusarza – przywołując ich życiorysy i anegdoty.
Książka nie jest jedynie katalogiem nagrobków. Zdebski opisuje snycerkę i metaloplastykę, która sprawia, że pomniki są dziełami sztuki; wyjaśnia, że wielu rzeźbiarzy, m.in. Antoni Kenar i Władysław Hasior, tworzyło tu eksperymentalne formy. Autor pokazuje, jak cmentarz stał się galerią sztuki ludowej i panteonem pamięci. Opowieść łączy topografię z historią Zakopanego, wplata legendy i góralskie obrzędy.
Przewodnik przybliża również dzieje samego miejsca: sąsiedztwo drewnianego kościółka, objęcie nekropolii ochroną konserwatorską w 1931 roku oraz jej symboliczny wymiar dla tożsamości narodowej. To książka dla tych, którzy chcą spojrzeć na cmentarz nie jak na smutne miejsce, lecz jak na żywe archiwum kultury Podhala.
Polecamy
