Andrzej Garlicki - Drugiej Rzeczypospolitej początki [A to Polska właśnie]

Drugiej Rzeczypospolitej początki [A to Polska właśnie]
Autor: Andrzej Garlicki 

Wydawnictwo: Wydawnictwo Dolnośląskie 1996
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak

O książce

Początki Drugiej Rzeczypospolitej, opisane przez Andrzeja Garlickiego, to opowieść o jednym z najbardziej dramatycznych i chaotycznych momentów w polskiej historii – momencie, w którym państwo polskie rodziło się na nowo, ale w atmosferze niepewności, konfliktów i nieustannego balansowania na granicy rozpadu. Autor, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, łączy w tej książce narrację polityczną z wyczuciem realiów społecznych i wojskowych, kreśląc obraz kraju, który – choć formalnie odzyskał niepodległość – musiał tę niepodległość jeszcze obronić i zorganizować.

Garlicki zwraca uwagę na szczególny paradoks: Polska wyłania się z mroku dziejów nie dlatego, że zaborcy zostali pokonani w boju przez Polaków, lecz dlatego, że wielkie imperia – rosyjskie, pruskie i austro-węgierskie – upadły pod ciężarem własnych porażek i sprzeczności. Historia daje szansę, ale nie daje gotowego państwa. Z tego chaosu trzeba było ulepić struktury władzy, wyznaczyć granice, przeprowadzić wybory i przynajmniej spróbować znaleźć wspólny mianownik dla społeczeństwa rozdartego między tradycją insurekcyjną, modernizacyjnym pragmatyzmem i partyjnymi ambicjami. Autor nie kryje, że dramatyzm polskich narodzin był znacznie większy niż w przypadku innych tzw. państw wersalskich.

Książka ma charakter popularnonaukowej syntezy, ale nie brakuje w niej erudycyjnych akcentów. Obok rekonstrukcji wojen i negocjacji znajdziemy refleksję o rywalizacji Piłsudskiego z Dmowskim, o cieniu, jaki rzucały powstania śląskie i plebiscyty, o gorączkowym poszukiwaniu kształtu instytucji państwowych. Garlicki pokazuje II RP w stanie embrionalnym – jako twór jednocześnie niezwykle kruchy i zadziwiająco żywotny. Dziś, z perspektywy stu lat, jego opowieść brzmi jak przestroga przed łatwym mitologizowaniem tego czasu: II Rzeczpospolita nie była odrodzeniem w majestacie chwały, lecz długim i bolesnym procesem wykuwania państwowości z ruin i sprzeczności.