„Stanie się czas” to jedna z najbardziej przemyślanych powieści o podróżach w czasie, napisana przez Poula Andersona – fizyka z wykształcenia i humanistę z temperamentu. Autor rezygnuje z technicznych wehikułów, zastępując je czysto biologiczną zdolnością przemieszczania się w czasie – darem, który staje się przekleństwem. Jack Havig, człowiek urodzony z mutacją pozwalającą wędrować przez epoki siłą woli, odkrywa, że nawet taka moc nie uwalnia od ludzkich słabości: lęku, tęsknoty i poczucia winy.
Anderson wykorzystuje motyw podróży nie po to, by popisywać się erudycją historyczną, lecz by zbadać granice wolnej woli. Jack widzi z góry cały bieg dziejów – od średniowiecza po nuklearną zagładę XX wieku – a mimo to nie potrafi zmienić losu ani swojego, ani świata. Każdy „skok” w czasie to krok w stronę zrozumienia, że wiedza o przyszłości nie czyni człowieka potężnym, lecz bezradnym wobec własnej natury.
Warto przypomnieć, że „Stanie się czas” było w 1973 roku nominowane do prestiżowej Nagrody Hugo której gala odbyła się podczas konwentu Torcon II w Toronto. W kategorii najlepszej powieści zwyciężył wówczas Isaac Asimov za „The Gods Themselves”, ale sam fakt nominacji stawiał Andersona w ścisłej czołówce światowej SF obok takich nazwisk jak Silverberg, Gerrold czy Simak. Co więcej, w tym samym roku autor zdobył Hugo za nowelę „Goat Song” – dowód, że jego ówczesny dorobek stanowił szczytową formę intelektualnej i literackiej dojrzałości.
Styl Andersona łączy klasyczną „twardą” SF z tonem moralitetu: nauka spotyka się tu z refleksją nad etyką i samotnością. Nominowana do Nagrody Hugo powieść jest bardziej kameralna niż epickie space opery autora – bliższa „Czasowi apokalipsy” Le Guin niż „Wehikułowi czasu” Wellsa. To książka o odpowiedzialności za własny dar i o tym, że nawet boska moc cofania czasu nie pozwala naprawić ludzkiego serca.
