Ojciec i syn
Cykl Powieści Piastowskie
Autor: Karol Bunsch
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie, 1977
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
Ojciec i syn to druga powieść z cyklu piastowskiego Karola Bunscha – książka, w której autor po raz pierwszy w pełni pokazuje, jak łączyć realizm historyczny z dramatem psychologicznym. Akcja przenosi czytelnika w czasy Mieszka I i jego syna, Bolesława Chrobrego – moment narodzin Polski, ale też moment rozdarcia między starym i nowym światem. Tam, gdzie Dzikowy skarb opowiadał o mitycznych początkach wspólnoty, Ojciec i syn wchodzi głębiej – w politykę, religię i ludzkie emocje, które stoją za dziejami.
Mieszko I w ujęciu Bunscha nie jest jedynie legendarnym władcą – to człowiek rozdarty między wiarą w siłę miecza a potrzebą trwałego porządku. Chrystianizacja nie jest tu triumfem, lecz wyborem koniecznym, bolesnym i ryzykownym. Jego syn, młody Bolesław, to przeciwieństwo ojca – impulsywny, dumny, głodny chwały. Między nimi rozgrywa się konflikt, który wykracza poza rodzinne nieporozumienia – to spór o sens władzy i przyszłość kraju. Bunsch, z niezwykłym wyczuciem epoki, tworzy z tego starcie dwóch wizji Polski: pragmatycznej i duchowej, chłodnej i porywczej, stabilnej i ekspansywnej.
Autor, mimo że pisał w cieniu PRL-owskiej cenzury, potrafił przemycić uniwersalny przekaz: o cenie kompromisu, o roli jednostki w historii i o tym, że władza zawsze nosi w sobie pierwiastek zdrady. W jego narracji nie ma patosu – są ludzie z krwi i kości, zmęczeni, ale wierni swoim przekonaniom. Obok wielkich decyzji politycznych pojawia się codzienność: uczty, modlitwy, ciche rozmowy przy ognisku. To właśnie ten kontrast – między państwem w budowie a życiem zwykłych ludzi – nadaje książce głębi i prawdziwości.
Styl Bunscha pozostaje oszczędny, ale sugestywny. Autor nie potrzebuje rozbudowanych opisów, by oddać surowość epoki – wystarczy kilka zdań, by czytelnik poczuł ciężar zbroi, zapach dymu z grodu i napięcie przed bitwą. W Ojcu i synu Bunsch osiąga pełnię jako kronikarz emocji – jego bohaterowie nie są figurami z podręcznika, lecz ludźmi, którzy walczą o coś więcej niż władzę: o sens, dziedzictwo i prawo do błędu.