Zbigniew Fras - Galicja | A to Polska właśnie

Galicja | A to Polska właśnie
Autor: Zbigniew Fras 

Wydawnictwo: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2000
Okładka: twarda
Stan: dobry
Uwagi: brak

O książce

Książka Galicja Zbigniewa Frasa, wydana w serii A to Polska właśnie, to nie tylko popularnonaukowa synteza dziejów prowincji, lecz również opowieść o micie — micie ziemi utraconej i idealizowanej, w której Polacy, Rusini i Żydzi przez ponad sto lat próbowali budować wspólnotę pod panowaniem Habsburgów. Fras, historyk o akademickiej precyzji, ale i literackim wyczuciu, prowadzi czytelnika od rozbiorowego szoku 1772 roku po zmierzch monarchii Franciszka Józefa. W tle przewijają się dzieje codzienności: prowincjonalne miasteczka, urzędnicy z wąsami, bieda, autonomia, a nade wszystko — niegasnące poczucie, że polskość w Galicji była czymś więcej niż paszportem.

Autor odbrązawia galicyjską idyllę, pokazując, że „kraina łagodności” była także miejscem dramatycznych napięć społecznych i narodowościowych. Na kartach książki widać zarówno wspaniałość lwowskich katedr, jak i ubóstwo beskidzkich wsi, a historia rozpięta jest między salonami Krakowa a chłopskimi chatami. Fras nie popada w sentymentalizm — jego opowieść łączy chłodną analizę z empatią wobec ludzi, którzy pod jarzmem imperium próbowali zachować poczucie godności i narodowej tożsamości. Szczególną wartością książki jest dbałość o proporcje: obok polityki i ekonomii autor poświęca wiele miejsca kulturze, nauce i codziennym rytuałom mieszkańców tej zapomnianej krainy.

Wydanie Wydawnictwa Dolnośląskiego (2000) wyróżnia się klarownym układem, licznymi ilustracjami i przejrzystym językiem. To przykład rzetelnej popularyzacji historii — bez akademickiego zadęcia, ale z pełnym szacunkiem dla faktów. Fras zmarł młodo, w 1998 roku, jednak jego prace, w tym ta, pozostały jednym z najprzystępniejszych kompendiów wiedzy o Galicji. Galicja to książka, którą można czytać zarówno jako podręcznik historii, jak i melancholijną kronikę nieistniejącego świata — świata, w którym mit i rzeczywistość zlały się w jedną, nostalgicznie piękną opowieść.