Londyniszcze
Autor: Stanisław Mackiewicz
Wydawnictwo: Universitas, 2013
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
„Londyniszcze” to książka napisana w ogniu wojny i w ogniu rozczarowania. Mackiewicz przyjeżdża do Anglii jako przedstawiciel narodu szlachetnych złudzeń — i odkrywa, że brytyjskie imperium działa odwrotnie niż polska tradycja polityczna. Tam nie ma miejsca na romantyczne wzloty ani kult „pięknej klęski”. Anglicy podejmują decyzje tak, jak kupuje się udziały w spółce — z kalkulatorem, a nie z „Redutą Ordona” w kieszeni. Autor zderza nas z cywilizacją, w której dyplomacja to chłodny interes, a wojna trwa dlatego, że ma się opłacić. Trudno o bardziej bolesne lustro dla kraju, który woli deklamować wiersze w gabinetach niż rozumieć układ sił.
Mackiewicz prowadzi opowieść jak złośliwy przewodnik po Imperium. Pokazuje wielką politykę i zwykłych londyńczyków podczas Blitz — ludzi, którzy nie pieką się w dumie narodowej, tylko sprzątają gruz i idą do roboty, bo życie ma trwać. Ironia jest jego ostrzem, ale pod spodem pulsuje fascynacja: Anglia odnosi sukcesy, bo nie broni „honoru” — broni interesu. W tej panoramie polska emigracja wypada jak teatrzyk romantycznej utopii, niezdolny do praktycznego działania, choć uwielbia mówić o ojczyźnie.
Najciekawszy jest jednak efekt uboczny: Cat pisze o Anglikach, a diagnozuje Polskę. Brzmi to jak instrukcja obsługi realizmu politycznego, którą ignorujemy od stu lat. Nie ma tu akademickiego dystansu — to pamflet, który ma kopać w dumę narodową tak długo, aż pojawi się myśl zamiast deklamacji. „Londyniszcze” jest niegrzeczne, polemiczne, momentami niesprawiedliwe — i właśnie dlatego warte czytania. Bo polityka bez emocji bywa brutalna, ale polityka bez myślenia kończy się zawsze tak samo: kolejnym patriotycznym cmentarzem.
Polecamy
