Haiku | Japonia
Autor: Agnieszka Żuławska-Umeda
Wydawnictwo: Ossolineum 1983
Okładka: twarda
Stan: dobry
Uwagi: nieznaczne przebarwienie okładki
O książce
Antologia „Haiku” w przekładzie i opracowaniu Agnieszki Żuławskiej-Umedy była dla polskiego czytelnika czymś w rodzaju objawienia: po raz pierwszy otrzymano wybór klasycznych japońskich miniatur w formie rzetelnej, krytycznie opracowanej edycji. To nie jest lekki wybór wierszy „na marginesie” – Ossolineum potraktowało temat poważnie, włączając tom do prestiżowej serii UNESCO.
Tom z 1983 roku to ponad trzysta utworów czterech najważniejszych mistrzów: Bashō, Busona, Issy i Shikiego. Podział na pory roku nadaje całości rytm zgodny z japońską tradycją: wiosenne rozkwitanie, letnie nasycenie życia, jesienna refleksja i zimowa asceza. Każde haiku jest błyskiem – czasem żartobliwym, czasem melancholijnym – ale dopiero czytane razem tworzą mapę wrażliwości Edo.
Ogromną zaletą edycji jest dwujęzyczność: obok przekładów mamy oryginały w kanji, co nadaje całości wagę filologiczną i pozwala spojrzeć na teksty nie tylko jako literaturę, ale i jako przedmiot kulturowej transmisji. Kaligramy Yukio Kudo dodają jeszcze jeden wymiar – wizualny, korespondujący z kaligraficznym rodowodem haiku.
Żuławska-Umeda we wstępie nie poprzestaje na prostym wprowadzeniu – to mini-traktat o naturze haiku, jego relacji do renga i waka, o kigo i cięciach myślowych. Dzięki temu polski czytelnik lat 80. dostał narzędzie do rozumienia formy, która dotąd była jedynie egzotyczną ciekawostką.
Wartość tego tomu jest więc podwójna: to zbiór lirycznych miniatur najwyższej próby i zarazem fundamentalny most kulturowy. Do dziś pozostaje punktem odniesienia dla wszystkich prób tłumaczenia i pisania haiku w Polsce.