Wielka księga świętych
Autor: Juliusz Iwanicki
Wydawnictwo: Rhema, 2017
Okładka: twarda
Stan: dobry/dobry plus
Uwagi: minimalne otarcia okładki, albumowy format, 447 stron
O książce
„Wielka księga świętych” to przykład albumu, który próbuje uchwycić coś więcej niż historię poszczególnych postaci — rejestruje sposób, w jaki Kościół przez dwa tysiące lat opowiadał o własnych ideałach. Konstrukcja alfabetyczna nadaje tej książce rytm encyklopedii, ale pod powierzchnią hasła działa intuicja autora, który patrzy na świętych jak na drogowskazy epok: męczenników starożytności, reformatorów średniowiecza, mistyków baroku, bohaterów XX wieku. To nie jest suchy zestaw dat, lecz mapa duchowej wyobraźni, widziana przez kogoś, kto od lat czyta akta kanonizacyjne i zna język ikonografii.
Wrażenie robi także warstwa wizualna — album wykorzystuje dzieła sztuki sakralnej nie jako ozdobniki, ale równorzędne źródło. Widać to choćby na stronach, gdzie miniatura, rzeźba i obraz budują pełniejszy portret danej postaci niż sam tekst. Dzięki temu zyskuje się poczucie obcowania z tradycją, która rozwijała się równolegle w świątyniach, klasztorach, warsztatach malarskich i w teologicznej refleksji. Autor umie uchwycić motywy rozchodzące się między epokami — od symboliki atrybutów po przemiany kultu świętych w czasach nowożytnych i współczesnych.
Na tle wcześniejszych leksykonów Iwanicki pisze bardziej syntetycznie, ale precyzyjnie. Potrafi oddać charakter postaci, wskazać kontekst historyczny i zatrzymać uwagę na tym, co decydowało o jej znaczeniu — działalności, męczeństwie, roli w lokalnych wspólnotach. Widać tu warsztat teologa, ale też kogoś, kto przez lata obracał się w środowisku, dla którego hagiografia jest żywą częścią codzienności. Album działa więc podwójnie: jako przewodnik po duchowej geografii Kościoła i jako bogaty wizualnie przegląd ikonografii, który pozwala zobaczyć, jak sztuka próbowała przez wieki przedstawić życie ludzi uznawanych za wzór.
Polecamy
