Joanna d'Arc. Mit i historia
Autor: Timothy Wilson-Smith
Wydawnictwo: KDC, 2008
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
Timothy Wilson-Smith w swojej biografii Joanny d’Arc podejmuje temat, który od wieków wymyka się prostym kategoriom. Zamiast powtarzać legendę, autor stara się oddzielić to, co udokumentowane, od tego, co obrosło w mit. Oparcie narracji na aktach procesu z 1431 roku nadaje książce solidny fundament źródłowy, a zarazem odsłania dramat jednostki uwikłanej w wielką politykę. Joanna jawi się tu nie tylko jako „święta dziewica”, ale przede wszystkim jako narzędzie propagandy i ofiara ówczesnych układów.
Wilson-Smith prowadzi czytelnika od skromnych początków w Domrémy, przez spektakularny triumf pod Orleanem, aż po sąd w Rouen. W jego ujęciu najciekawsze nie są jednak zwycięstwa wojenne, lecz sposób, w jaki wiejska dziewczyna zyskała posłuch u możnych i przeistoczyła się w ikonę polityczną. Autor nie wikła się w spekulacje na temat jej wizji – pozostawia je na marginesie – koncentrując się raczej na tym, jak były interpretowane i wykorzystywane w ówczesnym sporze francusko-angielskim.
Druga część książki to studium życia po życiu: droga od heretyczki do świętej. Proces rehabilitacyjny z 1456 roku, stopniowe włączanie Joanny w narrację narodową Francji, wreszcie kanonizacja w XX wieku – to etapy, które pokazują, jak z faktów rodzi się mit. Joanna z czasem stała się figurą uniwersalną: patronką oporu wobec najeźdźców, symbolem francuskiej tożsamości, a w nowszych czasach także inspiracją dla ruchów kobiecych.
Walorem książki jest klarowność stylu i historyczny umiar – Wilson-Smith nie ulega ani hagiografii, ani pokusie dekonstrukcji dla efektu. Jego narracja jest przejrzysta, uporządkowana i solidnie zakotwiczona w źródłach, co czyni z niej wartościową lekturę zarówno dla historyków wojny stuletniej, jak i dla czytelników ciekawych, jak kształtuje się legenda, która przerasta swój czas.
