Wojenne opowieści porucznika Szemraja
Autor: Adam Majewski
Wydawnictwo: Wydawnictwo Lubelskie 1975
Okładka: twarda z obwolutą
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
To nie jest kolejny „wojenny pamiętnik”, tylko książka, która wyrasta z realnego notesu prowadzonego na froncie 1940–1945 przez porucznika Jana Szemraja. Adam Majewski dorzuca do tego własną wiedzę, własne doświadczenia i rzeczy, które przewinęły mu się przez ręce przez lata. Efekt jest taki, że zamiast literackiego popisu dostajesz zapis codzienności wojny widzianej od środka – bez patosu, za to z masą drobnych szczegółów, które zwykle giną w „wielkiej historii”.
Najmocniejszy element to właśnie perspektywa człowieka, który nie starał się pisać „dla potomnych”. Notował na gorąco, w marszu, pod ogniem – i to czuć. Majewski dołącza swoje komentarze i tło, ale nie dominuje nad autorem notesu, tylko pozwala, żeby z tych zapisków wypłynęły zachowania ludzi, ich decyzje, zmęczenie, strach i wojskowa codzienność, która zupełnie nie przypomina tego, co się potem opowiada po latach przy stole. Nie ma tu wybielania ani budowania bohaterstwa na siłę.
Trzeci akcent to sama postać Szemraja: chłop z biednej rodziny, z ambicją i łbem na karku, który trafił w tryby historii. Początek książki to solidne osadzenie go w realiach II RP, szkoły, kryzysu, szukania miejsca w życiu. Dzięki temu późniejsze zapisy wojenne nie wiszą w próżni, tylko tworzą spójną opowieść o człowieku, którego wojna wciągnęła, ale nie przerobiła na kartonowego żołnierzyka. Książka jest bardziej dokumentem niż literaturą – i właśnie dlatego ma siłę.