Sprawa Konfucjusza
Autor: Mieczysław J. Kunstler
Wydawnictwo: Iskry 1983
Okładka: twarda
Stan: dobry
Uwagi: niewielkie otarcia okładki.
O książce
„Sprawa Konfucjusza” Mieczysława J. Künstlera to przykład polskiej sinologii lat 80., w której akademicka rzetelność łączy się z ambicją przybliżenia szerokiej publiczności jednego z filarów cywilizacji Wschodu. Autor nie ogranicza się do prostego życiorysu mędrca z Qufu, lecz rekonstruuje całe tło historyczne i kulturowe, w którym narodziła się jego myśl. Widzimy więc Chiny czasów upadku feudalnego ładu, chaosu wojen domowych i kryzysu wartości – grunt, na którym idee ren i li mogły stać się projektem odbudowy ładu społecznego.
Künstler prowadzi narrację chronologicznie: od „sceny” – pejzażu politycznego i mentalnego Chin przedkonfucjańskich, przez biografię mistrza, aż po wielowiekowe przekształcenia jego nauk. Każdy rozdział akcentuje inne ogniwo: życie prywatne i działalność publiczną, komentarze uczniów, losy tekstów kanonicznych, triumf w epoce Han, a później neokonfucjanizm Songów. To jednak nie tylko historia idei, lecz także historia „sprawy”: Konfucjusz jako symbol, którego znaczenie zmieniało się w zależności od potrzeb politycznych – od cesarskich egzaminów po maoistowską kampanię deprecjacji.
Wartością książki jest klarowny język i wplecenie fragmentów źródeł, które pozwalają czytelnikowi usłyszeć samego Konfucjusza, a nie tylko komentarze sinologa. Autor potrafi też zestawić konfucjańskie postulaty z myślą Zachodu, wskazując analogie z Platonem czy chrześcijańską etyką. „Sprawa Konfucjusza” pozostaje więc nie tylko polskim wkładem w popularyzację klasycznej myśli chińskiej, ale i lekcją, jak idee mogą stać się narzędziem kształtowania tożsamości całej cywilizacji.