Stanisław Łoś - Sylwetki rzymskie

Sylwetki rzymskie
Autor: Stanisław Łoś 

Wydawnictwo: Werset, 2007
Okładka: miękka
Stan: dobry 
Uwagi: brak

O książce

„Sylwetki rzymskie” Łosia to książka pisana przez człowieka, który nie tylko znał antyk, ale miał z nim osobistą relację – i to widać od pierwszych stron. Łoś nie rekonstruuje starożytności w stylu podręcznika, tylko buduje portrety, które mogłyby wisieć na ścianie biblioteki uczonego z XIX wieku: dopracowane, nieco surowe, ale pełne szczegółów, które zdradzają, że autor naprawdę lubił swoich bohaterów, nawet gdy patrzył na nich z ironią. Jego Rzym to nie muzeum, lecz żywy organizm, w którym temperament, układ rodzinny czy wybór patrona potrafił ważyć więcej niż wszystkie oficjalne urzędy razem wzięte.

Moc tego tomu leży właśnie w indywidualizowaniu historii. Łoś wybiera postaci reprezentatywne dla pewnych procesów – patrycjuszy, mówców, wodzów, cesarzy, uczonych biskupów – ale nie robi z nich figur demonstracyjnych. Każda biografia to pretekst do pokazania, jak zmieniała się wyobraźnia polityczna Rzymu: od republikańskiej surowości, przez manewry pokoleniowych „epigonów”, aż po świat późnego antyku, w którym religia i administracja zrosły się w jeden system. Te teksty mają tę rzadką cechę, że nie próbują podsumowywać epoki – one ją wyczuwają, opierając się na detalach: rzymskim prawie, stylu mówienia, rodzinnych awansach, kulturze urzędniczej.

Wydanie Wersetu z 2007 roku pokazuje, jak dobrze ta książka starzeje się jako całość. Nie jest to praca akademicka w dzisiejszym sensie, ale właśnie dlatego działa: Łoś pisał w epoce, w której historyk nie bał się własnego zdania, a eseistyka była naturalnym narzędziem do porządkowania antyku. Ten tom nadaje się zarówno do czytania „ciągiem”, jak i do wertowania po jednym rozdziale, kiedy człowiek chce wyostrzyć spojrzenie na jakąś postać czy proces. A przez to, że autor porusza się swobodnie między biografią, historią idei i kulturą polityczną, książka jest jednym z tych tytułów, które naprawdę pomagają zrozumieć, dlaczego Rzym nie był ani monolitem, ani prostą opowieścią o wzlocie i upadku — tylko światem utkanym z ludzi bardzo konkretnych, z krwi i kości.