Zarys psychologii eksperymentalnej
Redakcja: Jean Piaget
Wydawnictwo: PWN, 1991
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
„Zarys psychologii eksperymentalnej” to książka o wyjątkowym znaczeniu dla polskiego środowiska akademickiego lat 90. – nie tylko ze względu na nazwiska redaktorów, Jeana Piageta i Paula Fraisse’a, ale również dlatego, że stanowiła most między klasyczną psychologią kontynentalną a rodzącą się po PRL-u dydaktyką psychologiczną. Powstała z dziewięciotomowego, francuskiego Traité de psychologie expérimentale, monumentalnego dzieła, które we Francji wyznaczało standardy naukowości w psychologii. Polskie wydanie było destylatem – wyborem tego, co najistotniejsze: metodologii, percepcji, uczenia się, pamięci i myślenia, ujętych z precyzją i bez retoryki, która zwykle towarzyszy podręcznikom akademickim.
Fraisse, kontynuator tradycji Henriego Piérona, i Piaget, badacz rozwoju poznawczego, reprezentowali dwa różne temperamenty badawcze. Pierwszy widział w człowieku instrument reagujący, drugi – istotę konstruującą własną rzeczywistość. Z tego napięcia zrodziła się książka, która ani nie jest suchym podręcznikiem, ani systemem filozoficznym. To mapa granic eksperymentu w badaniu umysłu, napisana przez ludzi, którzy dobrze wiedzieli, że pomiar reakcji czy czas decyzji nie tłumaczą człowieka, lecz pozwalają go uchwycić w momencie poznawczego gestu. Polskie tłumaczenie, przygotowane z akademicką skrupulatnością, wprowadziło do języka nauczania polskiej psychologii pojęcia i modele, które wcześniej funkcjonowały głównie w obiegu zachodnim.
Dziś Zarys ma status tekstu źródłowego, do którego się wraca nie po recepty, lecz po zrozumienie logiki dawnego laboratorium. W epoce testów online i neuronauk jego prostota metodologiczna ma w sobie coś z rzemiosła – przypomina, że psychologia eksperymentalna zaczynała się od stoperów, żarówek i refleksu, a nie od skanera mózgu. Dla czytelnika zainteresowanego historią idei naukowych książka ta jest lekcją precyzji i cierpliwości – dwóch cech, które współczesna psychologia utraciła na rzecz efektowności i presji publikacyjnej.
