Poezje wybrane
Autor: Stanisław Barańczak
Wydawnictwo: LSW 1990
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
Poezja Barańczaka to zderzenie trzech rejestrów: języka propagandy, codzienności i metafizyki. W wierszach z lat 70. poeta rozbierał na części język państwowych komunikatów i gazetowych sloganów, by ujawnić jego wewnętrzną pustkę. Absurd PRL-owskiej mowy biurokratycznej przeplatał z czarnym humorem – ironia stawała się tu narzędziem oporu. W wierszach o codzienności, jak w słynnych „wierszach mieszkalnych” czy „kolejkowych”, zwyczajne czynności – pranie, stanie w kolejce, rozmowa przez ścianę – nabierały znaczenia symbolicznego, bo każda z nich mówiła o życiu w systemie, który próbuje regulować nawet prywatne gesty.
Po emigracji do Stanów Zjednoczonych (1981) ton poezji Barańczaka się zmienił. Z ironisty i komentatora rzeczywistości stał się poetą bardziej introspektywnym, skupionym na przemijaniu i języku jako schronieniu. W wierszach z Atlantydy czy Widokówki z tego świata pojawia się melancholia, ale bez sentymentalizmu – raczej świadomość, że nawet język może być formą egzystencjalnej odpowiedzialności. Słowa przestają służyć demaskacji, a zaczynają podtrzymywać wiarę w sens – cichy, niepewny, ale konieczny.
W tle antologii pobrzmiewa historia Nowej Fali – pokolenia poetów, które wzięło odpowiedzialność za słowo, gdy wszystko wokół było zakłamane. Barańczak, obok Krynickiego i Zagajewskiego, był w tej formacji najbardziej językowy, najbardziej precyzyjny. Każdy jego wers to praca na granicy logiki i emocji. Uważał, że poezja ma obowiązek mówić prawdę nie „o świecie”, lecz „w języku”, który świat opisuje.