Holocaust
Autor: Andrzej Leszek Szcześniak
Wydawnictwo: Polwen, 2002
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
Holocaust Andrzeja Leszka Szcześniaka to książka, która nie mieści się w kanonie klasycznych opracowań historycznych – i to zarówno pod względem formy, jak i tonu. Autor, znany z serii Encyklopedia Białych Plam, podejmuje próbę reinterpretacji historii Zagłady, przyjmując perspektywę polemiczną wobec zachodnich narracji o Holokauście. Punktem wyjścia jest pytanie o odpowiedzialność i zaniechania – nie tylko Niemców, lecz także świata alianckiego, który w ocenie Szcześniaka zareagował na eksterminację z dramatycznym opóźnieniem, a często z obojętnością. Książka analizuje dokumenty i świadectwa, zestawiając je z publicystyką wojenną oraz raportami polskiego rządu na uchodźstwie, który – jak podkreśla autor – 38 razy apelował o pomoc dla mordowanych Żydów.
Szcześniak, historyk o wyraźnie antyestablishmentowym temperamencie, łączy analizę źródeł z publicystycznym komentarzem, co czyni lekturę jednocześnie angażującą i kontrowersyjną. W centrum rozważań pojawia się teza o współodpowiedzialności elit finansowych Zachodu za brak działań ratunkowych – teza, którą wielu badaczy odrzuca jako uproszczenie lub teorię spiskową, jednak Szcześniak rozwija ją z uporem badacza przekonanego o konieczności mówienia „o tym, o czym inni milczą”. Jego styl – rzeczowy, lecz pozbawiony emocjonalnego filtra – sprawia, że Holocaust czyta się bardziej jak manifest niż podręcznik historii.
Publikacja wydana przez Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne Polwen (2002) wpisuje się w nurt tzw. historii alternatywnej, która w latach 90. i na początku XXI wieku zyskała popularność w Polsce. Choć wielu zarzucało Szcześniakowi uprzedzenia i skłonność do publicystycznych skrótów, nie sposób odmówić mu odwagi w poruszaniu tematów pomijanych przez oficjalną historiografię. Holocaust to książka, która prowokuje, drażni i zmusza do refleksji nad granicą między badaniem historii a jej ideologicznym wykorzystaniem.
