Kapitan Fracasse
Autor: Teofil Gautier
Ilustracje: Antoni Uniechowski
Wydawnictwo: Nasza Księgarnia, 1989
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: nieznaczne zagięcie okładki
O książce
„Kapitan Fracasse” Teofila Gautiera to hołd dla świata, który już w chwili pisania powieści należał do przeszłości. Romantyczna dusza autora, zafascynowana heroizmem i teatralnym gestem, znalazła w tej historii idealne pole do zabawy konwencją — między sceną a rzeczywistością, honorem a farsą. Baron de Sigognac, zubożały szlachcic z Gaskonii, opuszcza swój zapleśniały zamek niczym relikt gasnącego świata, by w trupie aktorskiej odkryć drugie życie – dosłownie i symbolicznie. Gautier, sam krytyk teatralny, bawi się maską i rolą, tworząc opowieść o tym, że życie bywa lepszym teatrem niż scena, a szlachectwo to nie herb, lecz sposób bycia.
Styl Gautiera, barokowy i pełen przepychu, stoi w opozycji do surowości bohatera. W każdym zdaniu słychać rozkosz słowa, dźwięk miecza i szelest jedwabiu. Powieść stanowi pomost między romantyzmem a rodzącym się parnasizmem – wrażliwość uczucia zostaje tu przefiltrowana przez kult formy i piękna. W polskim wydaniu z 1989 roku szczególną rolę odgrywają ilustracje Antoniego Uniechowskiego – jego subtelna kreska i elegancki detal wnoszą do książki ton arystokratycznej nostalgii. Rysunki nie tyle ilustrują, co dialogują z tekstem, jakby Uniechowski znał Sigognaca osobiście.
„Kapitan Fracasse” to nie tylko przygodowa baśń o miłości i honorze, ale też melancholijne pożegnanie z epoką, w której gest miał znaczenie, a każde słowo ważyło tyle, co klinga rapiera. Gautier opowiada o świecie teatralnym z czułością i autoironią, przypominając, że nawet w epoce cynizmu warto zachować w sobie coś z dawnego kapitana, który walczył nie dla chwały, lecz dla sensu życia.