Niżyński
Autor: Wiera Krasowska
Wydawnictwo: PIW, 1978
Okładka: twarda z obwolutą
Stan: dobry
Uwagi: nieznaczne naddarcia obwoluty
O książce
„Niżyński” Wiery Krasowskiej to biografia, która nie zadowala się powierzchownym szkicem, lecz prowadzi czytelnika w głąb artystycznego i prywatnego życia tancerza, którego nazwisko stało się synonimem baletowej rewolucji. Krasowska rekonstruuje drogę Wacława Niżyńskiego od dzieciństwa w kręgu petersburskich szkół baletowych po apogeum jego kariery w Baletach Rosyjskich Diagilewa. Autorka nie tylko przypomina role i choreografie, ale ukazuje je w szerszym kontekście kulturowym – jako momenty przełomowe w dziejach sztuki, które przeorały wyobraźnię europejskiej publiczności. „Popołudnie Fauna” czy „Święto wiosny” stają się w jej ujęciu nie tyle kolejnymi tytułami repertuaru, ile znakami przejścia ku modernizmowi.
Narracja łączy wnikliwość historyka z dramatyzmem biografa – życie Niżyńskiego jawi się tu jako nieustanne balansowanie pomiędzy geniuszem a chorobą, ekstazą tańca a ciężarem prywatnych wyborów. Krasowska nie stroni od tematów niewygodnych: relacji z Diagilewem, nagłego małżeństwa z Romolą de Pulszky czy dramatycznego załamania psychicznego po 1919 roku. W książce obecna jest również perspektywa polska – autorka akcentuje rodowód Niżyńskiego, co w latach 70. miało szczególne znaczenie dla czytelnika w bloku wschodnim.
To biografia nie tylko artysty, ale i epoki, w której sztuka baletowa stała się polem awangardowego eksperymentu. Krasowska prowadzi czytelnika przez salony Paryża, sceny Petersburga i tragiczne korytarze klinik psychiatrycznych, budując obraz człowieka rozdartego między wielkością a kruchością. Lektura pozostawia wrażenie obcowania z postacią, której losy uosabiają paradoks XX wieku: wzlot ku absolutowi i upadek w milczenie choroby.