Historia Lublina w zarysie 1317-1968
Redakcja: Henryk Zins
Wydawnictwo: Wydawnictwo Lubelskie, 1972
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: nieznaczne zagięcia okładki
O książce
Historia Lublina w zarysie 1317–1968 pod redakcją Henryka Zinsa to publikacja, która w momencie wydania była jednym z pierwszych kompleksowych opracowań historii miasta. Powstała z inicjatywy naukowców UMCS w latach 70., gdy w polskiej historiografii zaczęto dostrzegać wagę badań regionalnych. Dziś to nie tylko źródło wiedzy, ale i dokument epoki, w której nauka historyczna próbowała zachować obiektywizm mimo ograniczeń cenzury.
Zins wraz z zespołem badaczy prowadzi czytelnika przez siedem wieków historii – od lokacji miasta w 1317 roku po lata rozwoju socjalistycznego. Początkowe rozdziały poświęcone są średniowiecznemu Lublinowi jako ośrodkowi kasztelańskiemu i handlowemu, związanemu ze szlakami kupieckimi Via Regia i Via Ruthenica. W części dotyczącej renesansu i reformacji autorzy ukazują złoty wiek miasta – okres unii lubelskiej i funkcjonowania Trybunału Koronnego, gdy Lublin był jednym z głównych centrów życia politycznego Rzeczypospolitej.
Kolejne rozdziały opisują czasy upadku po rozbiorach, rozwój przemysłu i szkolnictwa w XIX wieku, a także dramat wojny i okupacji. Część powojenna skupia się na odbudowie infrastruktury, narodzinach UMCS i rozwoju kulturalnym miasta w realiach PRL. Mimo że książka powstała w okresie państwowego nadzoru ideologicznego, jej ton pozostaje umiarkowany i skupiony na faktach.
Zins potrafił zachować historyczną równowagę – nie tworzy hagiografii miasta, lecz pokazuje je w ruchu dziejowym: między Wschodem a Zachodem, między handlem a kulturą, między tradycją a przemianą. Dzięki temu Historia Lublina w zarysie jest lekturą nie tylko dla badaczy, ale też dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak wschodnie pogranicze Polski budowało własną tożsamość.
