Grodno
Autor: Józef Jodkowski
Wydawnictwo: TOTUS, reprint 1923
Okładka: twarda
Stan: dobry
Uwagi: exlibris, zawiera plan miasta
O książce
Grodno Józefa Jodkowskiego to książka, która w momencie swojego wydania w 1923 roku wypełniała istotną lukę – była pierwszą polską monografią miasta po odzyskaniu niepodległości. Autor, historyk i konserwator zabytków związany z Grodnem, potraktował to dzieło nie tylko jako pracę naukową, ale też jako manifest – przypomnienie o polskiej tożsamości kresowego ośrodka, który przez stulecia zmieniał panów, lecz zawsze pozostawał częścią wspólnego dziedzictwa.
Jodkowski prowadzi czytelnika przez historię od legendarnych początków grodu nad Niemnem, przez czasy litewskie i jagiellońskie, po nowożytność i XIX-wieczne losy pod zaborami. Zwraca uwagę na rolę Grodna jako ośrodka politycznego (siedziba Stefana Batorego, miejsce sejmu rozbiorowego) i kulturalnego, ale też na codzienny krajobraz: ratusz, spichlerze, synagogi, mosty. Z dużą pieczołowitością opisuje kościół na Kołoży – jeden z najstarszych zabytków chrześcijańskich na ziemiach litewsko-ruskich – oraz zamek królewski, łącząc pasję badacza z troską o zachowanie pamięci.
Dziś Grodno ma wartość podwójną: jako dokument historyczny i jako świadectwo ówczesnej wrażliwości na dziedzictwo. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto szuka śladów dawnego Grodna – miasta na pograniczu kultur, religii i politycznych porządków.