William Gibson - Peryferal | Uczta Wyobraźni

Peryferal | Uczta wyobraźni 
Autor: William Gibson

Wydawnictwo: MAG, 2022
Okładka: twarda 
Stan: dobry plus 
Uwagi: brak

O książce:

„Peryferal” Williama Gibsona to powieść, w której autor cyberpunkowej klasyki wraca do spekulatywnego science fiction, ale już nie w formie wizji futurystycznych lat 80., tylko z doświadczeniem pisarza obserwującego XXI wiek. Konstrukcja fabuły – dwie przyszłości splecione technologią „peryferali” – jest typowym dla Gibsona eksperymentem narracyjnym, gdzie język i struktura fabularna mają znaczenie równe samej akcji.

Pierwsza linia czasowa, Appalachy lat 30. XXI wieku, ukazuje Amerykę prowincjonalną, rozbitą przez nierówności i upadek instytucji. Flynne Fisher, pozornie przeciętna dziewczyna, staje się świadkiem wydarzenia, które wymyka się jej światu – zbrodni, będącej tak naprawdę transmisją z innego kontinuum. Druga linia – Londyn XXII wieku po „Jackpocie” – to z kolei świat ludzi, którzy przeżyli katastrofę i teraz mogą „bawić się” odgałęzieniami historii. Gibson wykorzystuje tę dychotomię, by pytać, czym jest odpowiedzialność bogatszych wobec biedniejszych i czy można naprawić świat, ingerując w jego przeszłość.

Nie ma tu podróży w czasie w klasycznym sensie – zamiast tego autor konstruuje model „stubów”, alternatywnych rzeczywistości uruchamianych przez interwencję z przyszłości. To rozwiązanie bardziej przypomina ekonomiczny kolonializm niż science fiction z podręcznika: przyszłość inwestuje w przeszłość, zmieniając jej bieg, ale czyni to według własnych interesów. Sama technologia peryferali – drukowanych ciał sterowanych zdalnie – stawia pytania o tożsamość, ciało i świadomość.

Gibson pozostaje mistrzem detalu językowego: neologizmy, skróty i slang budują świat tak wiarygodny, że czytelnik czuje się rzucony w środek rzeczywistości, którą dopiero musi rozkodować. To część jego metody – fabuła bywa „chaotyczna”, jak zauważyli krytycy, ale ten chaos jest celowy, bo odzwierciedla dezorientację bohaterów żyjących w świecie nadmiaru informacji i nieprzejrzystych relacji władzy.

„Peryferal” nie jest więc linearną opowieścią sensacyjną, lecz refleksją o tym, jak przyszłość konsumuje przeszłość i jak technologia staje się narzędziem nadzoru, ekonomii i walki klasowej. Gibson, autor „Neuromancera”, zamiast kreować od zera, przetwarza znaki współczesności: VR, drony, kryzys klimatyczny, globalne migracje. Stąd książka rezonuje bardziej jako diagnoza niż proroctwo.