Władysław Bartoszewski, Michał Komar - Wiosna jesienią. Październik'56

Wiosna jesienią. Październik'56 
Autor: Władysław Bartoszewski, Michał Komar

Wydawnictwo: PWN, 2012
Okładka: twarda
Stan: dobry plus 
Uwagi: zwiera płytę

O książce:

„Wiosna jesienią. Październik’56” to rozmowa Władysława Bartoszewskiego z Michałem Komarem – książka, która nie jest suchą kroniką wydarzeń, lecz świadectwem człowieka zanurzonego w historii i próbującego zrozumieć własne doświadczenia w kontekście losów całego pokolenia. Tytułowe zestawienie „wiosny” i „jesieni” oddaje dwoistość Października 1956 roku: chwilę euforii, kiedy wydawało się, że system komunistyczny zaczyna się kruszyć, oraz późniejsze rozczarowanie, gdy nadzieje na głębsze zmiany szybko zostały stłumione.

Trzon książki to dialog – Komar prowokuje pytaniami, a Bartoszewski odpowiada nie tyle faktograficznie, co refleksyjnie. Wspomina swoją amnestię po latach więzienia, entuzjazm tłumów na ulicach i poczucie, że granice wolności naprawdę mogą się poszerzyć. Ale obok tego pojawia się pamięć o cenzurze, represjach i ludziach, którzy za zbytnią śmiałość płacili wysoką cenę. Najciekawsze są portrety postaci, które Bartoszewski nazywa „środowiskiem niepokornym”: od Stefana Kisielewskiego, przez Pawła Jasienicę, po Marka Edelmana. To oni, swoimi tekstami, rozmowami i postawą, podtrzymywali ducha niezależności – nie wielkimi manifestami, lecz codzienną konsekwencją w myśleniu i działaniu.

„Wiosna jesienią” ma też wymiar osobisty. Bartoszewski mówi o przyjaźniach, o wspólnych inicjatywach w Klubie Inteligencji Katolickiej, o chwilach, w których odwaga mieszała się ze strachem. Całość jest zarazem wspomnieniem i diagnozą: Październik nie był trwałym przełomem, ale stał się punktem odniesienia, dowodem, że Polacy potrafią upominać się o wolność. Książka, opatrzona dodatkowo płytą CD z komentarzem autora, wpisuje się w serię „Na dwa głosy” i jest przykładem, jak literatura faktu może zachować osobisty ton, a jednocześnie pełnić rolę historycznego dokumentu.