Krakowski Raptularz. Szkice z dziejów
Autor: Michał Rożek
Wydawnictwo: WAM, 2011
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce:
„Krakowski raptularz. Szkice z dziejów” to jedna z tych książek, które przypominają, że historia miasta nie kryje się w podręcznikach, lecz w notatkach, anegdotach i zapiskach z marginesu. Michał Rożek – krakowski kronikarz z prawdziwego zdarzenia – sięga tu po dawne dokumenty i miejskie raptularze, by z ich fragmentów ułożyć portret Krakowa żywego, nie muzealnego. To nie kolejna synteza dziejów, lecz zbiór miniatur – o monetach zwanych gregołkami, powodziach, posłach w kamienicach i aptekarzach, którzy pierwsi donosili królowym o zwycięstwach.
Rożek, jak zawsze, łączy filologiczną precyzję z gawędziarskim temperamentem. Każdy szkic jest tu małym śledztwem: skąd wzięła się legenda, kto był jej bohaterem i co z niej pozostało. Autor nie tylko rekonstruuje fakty, ale też bada, jak miasto zapamiętuje samo siebie – w legendach, nekrologach, miejskich mitach. Raptularz staje się metaforą pamięci Krakowa: zapisanego ręką mieszczanina, który notuje powódź i odpust, obok siebie, z tą samą powagą. To właśnie ta „drobna historia” czyni książkę Rożka tak wartościową – bo pokazuje, jak codzienność splata się z wielką historią.
W przeciwieństwie do wielu historyków lokalnych Rożek nie popada w sentymentalizm. Jego Kraków nie jest miastem pocztówek, lecz miejscem, gdzie echo Grunwaldu spotyka plotki z Rynku. Styl autora – erudycyjny, ale zrozumiały – przywodzi na myśl stare przewodniki, w których każde zdanie coś znaczyło. „Krakowski raptularz” to nie tylko lektura dla miłośników miasta; to książka o tym, jak warto pamiętać – z szacunkiem do szczegółu, bez patosu, ale z czułością dla przeszłości.
