Kalendarz Śląski 1975

Kalendarz Śląski 1975 

Wydawnictwo: Śląsk, 1975
Okładka: miękka 
Stan: dobry/dobry plus 
Uwagi: brak

O książce:

Kalendarz Śląski 1975 to przykład publikacji, która w swojej pozornie niewinnej, użytkowej formie kryje obraz epoki – PRL-owskiego Śląska u szczytu industrialnego optymizmu. Wystarczy zajrzeć do spisu treści, by zrozumieć logikę ówczesnego świata: Gierek otwiera, górnicy i hutnicy stanowią centrum, a kultura – choć obecna – pojawia się dopiero po dziesiątkach stron o planach, produkcji i węglu. Kalendarz jest tu czymś więcej niż rocznikiem – to narzędzie propagandy o ludzkim obliczu, które miało łączyć dumę z regionu z wiarą w przyszłość socjalizmu. A jednak, między kolejnymi hasłami o budowie Polski nowoczesnej, widać coś autentycznego: miłość do ziemi, do lokalnej historii, do śląskiej codzienności.

Redaktorzy Kalendarza potrafili wpleść w oficjalny ton wątki zaskakująco ludzkie – legendy, pieśni, humor ludowy, porady dla gospodyń, a nawet horoskop roku. Ten kontrast między propagandą a folklorem tworzy fascynujący dokument antropologiczny. Śląsk ukazany jest tu jako kraina z własnym rytmem – twarda, ale ciepła, nowoczesna, lecz zakorzeniona w tradycji. Górnik i poetka, hutnik i kolekcjoner numizmatów – wszyscy mają w tym kalendarzu swoje miejsce. Dziś ta mieszanka dydaktyki, lokalnego patriotyzmu i siermiężnego optymizmu brzmi niekiedy groteskowo, ale właśnie dzięki temu Kalendarz Śląski 1975 jest tak cenny: pokazuje, jak wyglądało życie regionu w języku, który miał być „bezpieczny”, a mimo to zdradzał emocje epoki.

Z dzisiejszej perspektywy ta książka jest nie tylko artefaktem PRL-u, ale też zwierciadłem mentalności lat siedemdziesiątych – świata, w którym węgiel był symbolem potęgi, a regionalna kultura miała łagodzić surowość przemysłowego krajobrazu. To także świadectwo ówczesnego pojmowania edukacji – łączenia pożytku z nauką, tradycji z modernizacją. Kalendarz Śląski 1975 jest dziś materiałem dla historyka i kolekcjonera, ale także dla każdego, kto chce zrozumieć, jak w papierze, kroju czcionki i układzie tekstu odciskał się duch czasu.