Shana Penn • Sekret Solidarności
15,00
PLN
Dom Radziwiłłów
Autor: Stanisław Mackiewicz
Wydawnictwo: Wydawnictwo Czytelnik, 1990
Okładka: miekka z obwolutą
Stan: dobry
Uwagi: naddarcia obwoluty, exlibris
O książce
„Dom Radziwiłłów” to w istocie nie tyle historia rodu, ile popisowy numer „Cata” – człowieka, który umiał traktować przeszłość jak salon, do którego wchodzi się z ironią, ale w rękawiczkach. Radziwiłłowie służą mu za soczewkę: przez ich kariery, zdrady, konwersje religijne i koligacje Mackiewicz ogląda całe dzieje dawnej Rzeczypospolitej, od litewskiego pogaństwa po smętny cień caratu. Nie ma tu chłodnego, akademickiego „opracowania dziejów magnaterii”, tylko narracja eseisty, który zna archiwa, ale pisze tak, jakby referował intrygi przy kolacji – z pamięcią o detalach, nazwiskach i herbach, ale przede wszystkim z wyczuciem politycznego sensu każdego gestu.
Radziwiłłowie są u Mackiewicza jednocześnie bohaterami i oskarżonymi. Widać jego fascynację wielkością rodu – bogactwem, konsekwencją w budowaniu pozycji, europejskimi horyzontami – ale też wyczuwalną nieufność wobec magnackiej wszechwładzy, która potrafiła być dla państwa równie destrukcyjna, jak pożyteczna. Cat z upodobaniem śledzi szczególnie momenty przełomów: reformację i kontrreformację, rozgrywki z dworem królewskim, konfederacje i napoleońskie złudzenia. Każdy epizod jest dla niego pretekstem do małej lekcji realpolitik – dlatego ta książka czyta się dziś bardziej jak traktat o polskich błędach i złudzeniach niż jak „saga rodu”. Gdy Mackiewicz pisze o Radziwiłłach, to w gruncie rzeczy rozprawia się ze stałymi grzechami polskiej elity: prowincjonalnością pod maską europejskości, prywatą skrytą za wielkimi słowami, kultem tradycji bez namysłu nad jej kosztami.
Polecamy
