Michael Kerrigan - Starożytni o sobie

Starożytni o sobie
Autor: Michael Kerrigan

Wydawnictwo: Świat Książki, 2011
Okładka:  twarda 
Stan: dobry plus
Uwagi: brak

O książce

To jest ten rzadki przypadek, kiedy książka-album próbuje zrobić coś więcej niż „ładnie wyglądać na stoliku do kawy”. Kerrigan w „Starożytni o sobie” rezygnuje z patosu wielkich syntez na rzecz drobnych głosów – urzędnika, który wystawia dekret; lekarza spisującego recepturę; skarżącego się żołnierza; kapłana układającego modlitwę. Zamiast kolejnej historii starożytności „od Sumeru do Cezara” dostajemy coś w rodzaju antologii dokumentów codzienności, tyle że przełożonej na język współczesnego czytelnika i hojnie opatrzonej ikonografią.

Najciekawsze jest tu właśnie to zderzenie – z jednej strony surowy, nieraz krótki tekst źródłowy, z drugiej komentarz autora, który nie udaje naukowego opracowania, ale też nie schodzi do poziomu popularnonaukowego banału. Kerrigan umie wskazać, skąd bierze się osobliwość danego zapisu: dlaczego ten krótki napis na stelę grobową mówi więcej o mentalności epoki niż tysiąc stron podręcznika, jak z pozornie suchego dekretu podatkowego wyłania się cały mechanizm władzy, albo jak rzekomo „wieczne” cywilizacje same o sobie piszą zaskakująco kruchym, ludzkim tonem. To nie jest „źródłownia” dla studentów historii, raczej zachęta do czytania starożytności jak korespondencji – obcej w formie, a jednak dziwnie bliskiej w treści.

Forma albumowa nie jest tu pustym ozdobnikiem: dobrej jakości fotografie tabliczek, stel, papirusów czy znalezisk archeologicznych robią różnicę, bo nagle widzimy, że „tekst źródłowy” to także przedmiot o konkretnej wadze, fakturze, sposobie użycia. Wydanie na kredowym papierze wzmacnia wrażenie obcowania z materialną kulturą, nie tylko z jej transliteracją. Dla kogoś szukającego poważnego aparatu krytycznego książka będzie zbyt lekka; dla czytelnika ciekawskiego, który chce, by starożytność przestała być wyłącznie domeną dat i dynastii, to bardzo udany przewodnik po tym, jak dawni ludzie mówili o sobie – nie tak, jak chcielibyśmy ich słyszeć, tylko tak, jak naprawdę pisali, ryli i bazgrali po własnym świecie.