Wenecki Podróżnik
Autor: Henry H. Hart
Wydawnictwo: Książka i Wiedza, 1963
Okładka: twarda z obwolutą
Stan: dobry
Uwagi: naddarcia obwoluty
O książce
Hart w „Weneckim podróżniku” próbuje zrobić z Marka Polo coś więcej niż figurkę z podręcznika historii geograficznych odkryć. Traktuje go jak pełnoprawnego bohatera epickiego – tylko zamiast miecza daje mu do ręki księgę, a zamiast bitew oferuje labirynt dokumentów, kronik, sprawozdań kupieckich i późniejszych komentarzy. To jest biografia w sensie klasycznym, ale podszyta skrupulatnością archiwisty: autor nie tylko rekonstruuje życie Pola, lecz także pokazuje, w jakiej gęstwinie politycznych i handlowych interesów mogła w ogóle zaistnieć ta słynna podróż na dwór chana.
Najmocniejsze fragmenty to te, w których Hart traktuje „Opis świata” Marco Polo jak problem do rozwiązania, a nie jak świętą relikwię. Zadaje pytania: co Polo rzeczywiście widział, co usłyszał od innych, a co zostało dopisane przez skrybów i redaktorów? Ta analiza „księgi w książce” sprawia, że czytelnik dostaje nie tylko życiorys jednego Wenecjanina, ale także lekcję o tym, jak rodzi się tekst – jak średniowieczna relacja z podróży staje się fundamentem europejskiej wyobraźni o Dalekim Wschodzie. Hart ma przy tym rzadką w historiografii skłonność do odmalowywania scenerii: portów, targów, komnat urzędników, z których tak chętnie korzystają dziś autorzy powieści historycznych, a które u niego pojawiają się w służbie rzetelności, nie „klimatu”.
Dziś czyta się Harta oczywiście inaczej, mając do dyspozycji nowsze ustalenia sinologów i mediewistów; ale ta książka pozostaje znakomitym świadectwem momentu, w którym Marco Polo przestawał być legendą, a stawał się obiektem krytycznej, źródłowej pracy. Dla kogoś, kto lubi obserwować, jak nauka zdejmuje złocone ramy z wielkich nazwisk, zostawiając w zamian ciekawsze, bo bardziej ludzkie oblicze – to lektura wciąż warta miejsca w bibliotece.
Polecamy
