Jak wierzą uczeni
Autor: Magdalena Bajer
Wydawnictwo: Fronda, 2010
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
„Jak wierzą uczeni” Magdaleny Bajer to książka, która próbuje wyciągnąć rozmowę o wierze z obszaru czysto prywatnego i postawić ją w samym środku uniwersyteckiego gabinetu. Autorka nie rozmawia z przypadkowymi postaciami, lecz z wybitnymi polskimi profesorami i naukowcami, którzy na co dzień obracają się w świecie rygorystycznych badań, grantów i indeksów cytowań. Zadaje im pytania o modlitwę, śmierć, chwile lęku oraz o chwile pychy poznawczej. W efekcie powstaje tom, który przypomina raczej zbiór doskonale prowadzonych rozmów w klubie akademickim niż uproszczony manifest o rzekomym konflikcie nauki z religią.
Najciekawsze jest to, że autorka nie próbuje za wszelką cenę udowodnić z góry założonej tezy. Pozwala swoim rozmówcom mówić niesymetrycznie: jedni o Bogu opowiadają bardzo klasycznie, inni chwiejnie, jeszcze inni – bardziej w kategoriach etosu zawodowego niż sztywnych dogmatów. Na tle głośnych sporów światopoglądowych książka wypada jako wyważony głos środowiska, które nie ma potrzeby okopywania się po żadnej ze stron barykady. Wywiady te są w gruncie rzeczy zapisem prób zachowania elementarnej uczciwości intelektualnej w obszarach, gdzie slogan „nauka wszystko wyjaśni” brzmi po prostu naiwnie.
Styl Bajer wyróżnia się dyskrecją, cierpliwością i najlepszą szkołą dawnego reportażu. Nie ma tu taniej sensacji ani przesadnego zachwytu nad duchowością uczonych; jest spokojne sondowanie granic między tym, co badalne laboratoryjnie, a tym, co przeżywane wewnętrznie. Dla czytelnika obeznanego z literaturą na temat relacji wiara–nauka książka ta będzie cennym uzupełnieniem, które pokazuje polskie środowisko akademickie jako krąg ludzi potrafiących mówić o swoich najgłębszych przekonaniach bez uciekania w frazesy czy agresję.