Jak poruszają się zwierzęta
Autor: Kazimierz A. Dobrowolski
Wydawnictwo: WSiP, 1977
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: egz. pobiblioteczny
O książce
Dobrowolski w tej książce robi z zoologii coś, co w dzisiejszym szkolnym podręczniku prawie się nie zdarza: traktuje ruch nie jako „skutek działania mięśni”, lecz jako elegancką inżynierię, w której grawitacja, kąt nachylenia kości i elastyczność ścięgien są równie ważne jak nazwy łacińskie. „Bioarchitektura zwierząt” to określenie trafne – autor patrzy na organizm jak na konstrukcję nośną, która musi się nie tylko nie zawalić, ale jeszcze sprawnie przemieszczać w wodzie, powietrzu i na lądzie. Stąd dużo uwagi dla dźwigni, przegubów, proporcji kończyn, rozwiązań „konstrukcyjnych” u owadów, ryb, ptaków, ssaków – wszystko podane w duchu tamtej epoki, kiedy fizyka była jeszcze obowiązkową towarzyszką biologii, a nie obcym dialektem.
Nie jest to atlas, który da się kartkować „po obrazkach”, ale ilustracje odgrywają rolę zasadniczą: schematyczne, kreskowe rysunki pokazują układy dźwigni, ustawienie mięśni, kształt płetw czy skrzydeł tak, jak pokazuje się projekty techniczne – bez sentymentu, za to z klarowną logiką. W narracji czuć wyraźnie dydaktyczną intencję, ale nie tę współczesną, uproszczoną do kilku haseł. Dobrowolski prowadzi czytelnika krok po kroku: od prostych zależności mechanicznych (co się stanie, gdy punkt przyczepu mięśnia przesuniemy nieco dalej) do złożonych rozwiązań ewolucyjnych, które pozwalają nietoperzowi latać, rybie oszczędzać energię, a koniowi biec długo i szybko. W tle przewija się myśl, że forma nigdy nie jest przypadkowa – każde „dziwne” ustawienie stawu czy asymetria ma swoją funkcję.
Polecamy
