Stanisław Cynarski • Zygmunt August
12,50
PLN
Franco
Autor: Andrée Bachoud
Wydawnictwo: Iskry, 2000
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
Wśród biografii przywódców XX wieku ta książka zajmuje miejsce osobne: zamiast opowieści o „wielkim człowieku” dostajemy studium kariery kogoś zasadniczo przeciętnego, kto potrafił jednak zbudować i utrzymać długotrwały reżim. Andrée Bachoud interesuje właśnie ta sprzeczność – jak z „zwykłego człowieka” wyrasta dyktator, który od zwycięstwa w wojnie domowej pozostaje u władzy aż do śmierci w 1975 roku, nie dysponując ani wielką ideą, ani charyzmatycznym ruchem rewolucyjnym.
Autorka śledzi drogę Franco od młodości, akcentując jego postawę katolika i patrioty, ale nie buduje z tego legendy. Zamiast mitu wizjonera mamy portret człowieka ostrożnego, pozbawionego spójnego systemu ideologicznego, za to czujnego na „sprzyjające momenty”. Kluczowe stają się tu zdolności taktyczne: umiejętność wykorzystania militarnej władzy, oparcia się na Kościele, a także czerpania korzyści z międzynarodowych napięć, zwłaszcza zimnej wojny. Biografia nie jest więc tylko opowieścią o jednym życiorysie, lecz także o mechanice trwania reżimu – o tym, jak struktury armii, Kościoła i układ sił międzynarodowych splatają się z osobistymi decyzjami wodza.
Bachoud konsekwentnie osadza losy Franco w szerokim tle: od wojny domowej i powojennej izolacji Hiszpanii, przez późniejszy boom gospodarczy, aż po transformację kraju po śmierci dyktatora. Znamienne, że autorka nie buduje narracji jako aktu oskarżenia ani apoteozy – interesuje ją przede wszystkim funkcjonowanie systemu władzy, a moralne oceny pozostają w tle. W efekcie czytelnik dostaje nie tylko biografię, ale i syntetyczny obraz hiszpańskiego XX wieku widziany przez pryzmat jednego, bardzo szczególnego „człowieka zwyczajnego”.
Polecamy
