Autor: Jalu Kurek
Pisma wybrane
- Janosik
- Księga Tatr
- Księga Tatr wtóra
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Okładka: twarda z obwolutą
Stan: dobry
Uwagi: otarcia obwoluty obu tomów Janosika
O książkach
Jalu Kurek to postać niejednoznaczna: zaczynał jako awangardzista związany z krakowskim środowiskiem futurystów, by z czasem stać się jednym z najważniejszych kronikarzy Podhala. Ten zwrot nie był kaprysem, lecz powrotem do źródeł – do rodzinnych związków z góralszczyzną i do pejzażu, który w jego pisarstwie nabrał rangi mitu. „Pisma wybrane” w wydaniu Wydawnictwa Literackiego – z charakterystyczną, oszczędną typografią przełomu lat 70. i 80. – pokazują tę drogę wyraźnie: od legendy zbójnickiej po szeroką panoramę dziejów Tatr i Zakopanego.
Dwutomowy „Janosik” nie jest folklorystyczną pocztówką ani literacką balladą o dobrym rozbójniku. Kurek buduje opowieść rozległą, nasyconą historycznym tłem i społecznym napięciem. Zbójnik staje się figurą buntu wobec niesprawiedliwości, ale zarazem postacią tragiczną, uwikłaną w realia epoki. Autor korzysta z legendy, lecz nie poprzestaje na niej – jego Janosik ma psychologiczną głębię i ciężar losu, który prowadzi ku nieuchronnemu finałowi. Z kolei „Księga Tatr” i „Księga Tatr wtóra” to już proza na pograniczu gawędy, eseju i dokumentu. Kurek odtwarza narodziny mitu Zakopanego: Chałubińskiego, Sabałę, Witkiewicza, styl zakopiański, atmosferę intelektualnej kolonii pod Giewontem. W części drugiej ton się zagęszcza – pojawia się modernizacja, masowa turystyka, wojna i dramat kurierów tatrzańskich.
Te tomy czyta się jak kronikę duchowej stolicy polskiej kultury, ale pisaną z wewnętrznej perspektywy. Kurek znał Podhale nie jako letnik, lecz jako ktoś zakorzeniony w tej ziemi. Jego język bywa stylizowany, momentami podniesiony, lecz zawsze podporządkowany wizji Tatr jako przestrzeni formującej tożsamość. Zestaw „Pism wybranych” pozwala zobaczyć, jak z awangardowego eksperymentatora wyrósł pisarz, który uczynił z gór literacką przestrzeń pamięci i wspólnoty