Starożytne Chiny. Skarby sztuki
Autor: Maurizio Scarpari
Wydawnictwo: Folio, 2007
Okładka: twarda
Stan: bardzo dobry
Uwagi: brak
O książce
Maurizio Scarpari w „Starożytnych Chinach. Skarbach sztuki” nie próbuje pisać historii Chin od nowa – i całe szczęście. Zamiast tego dostajemy porządnie zredagowany album, który nie udaje akademickiej monografii, ale też nie schodzi do poziomu turystycznej broszury. Scarpari wie, co pokazuje: brązy, ceramika, freski, inskrypcje – wszystko to potraktowane jako konkretne świadectwa kultury, nie jako pretekst do egzaltacji. Książka obejmuje okres od neolitu po dynastię Tang, ale nie chodzi tu o chronologię – chodzi o to, jak sztuka mówi o władzy, religii i filozofii. Smok to nie tylko dekoracja, lecz znak cesarskiej legitymacji; glazura to nie tylko technika, lecz efekt ideologii harmonii.
Scarpari nie sili się na oryginalność – jego siła leży w selekcji i porządku. Wybiera to, co reprezentatywne: brązy Shang, porcelanę Han, freski z Dunhuang, kaligrafię Wang Xizhi. Nie ma tu nadmiaru teorii, ale jest kontekst: cytaty z klasyków, odniesienia do wykopalisk, porównania z innymi cywilizacjami. Album nie jest hermetyczny – można go czytać bez znajomości chińskiego, bez doktoratu z sinologii. A przy tym nie jest banalny: Scarpari nie tłumaczy wszystkiego do poziomu „smok = siła”, tylko pokazuje, jak symbole funkcjonowały w konkretnych epokach. Zdjęcia są dobre, opisy rzeczowe, układ przejrzysty. To książka, którą można przeglądać, ale też studiować – zależnie od potrzeby.
Na tle innych publikacji o Chinach, ten tom wyróżnia się tym, że nie próbuje być wszystkim naraz. Nie ma tu polityki, nie ma współczesnych odniesień, nie ma taniego mistycyzmu. Jest sztuka – jako produkt kultury, jako narzędzie ideologii, jako forma komunikacji. Scarpari nie moralizuje, nie idealizuje – pokazuje, jak wyglądała materialna strona chińskiej cywilizacji, zanim stała się tematem debat o globalizacji. Dla kolekcjonerów, studentów, muzealników – to solidna pozycja. Dla laików – przystępna. Dla wszystkich – uczciwa.
