Dzikowy skarb
Cykl: Powieści Piastowskie
Autor: Karol Bunsch
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie, 1977
Okładka: twarda
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
Dzikowy skarb Karola Bunscha to powieść, od której zaczyna się cała legenda jego cyklu piastowskiego – monumentalnej próby literackiego odtworzenia narodzin polskiej państwowości. Napisana w 1945 roku, w czasie, gdy Polska sama dźwigała się z ruin, książka uderza symboliką: historia młodego wojownika Czcibora, który wyrusza na poszukiwanie legendarnego skarbu, jest jednocześnie alegorią narodowego przebudzenia. Bunsch, z wykształcenia prawnik i historyk, z pasją i dyscypliną rekonstrukcji wprowadza czytelnika w świat przedpiastowskich plemion – w czas, gdy jeszcze nic nie było ustalone, a przyszłość kraju zależała od odwagi, lojalności i wiary w sens wspólnoty.
Powieść zaczyna się jak klasyczna przygodówka, ale szybko przeradza się w epopeję o narodzinach tożsamości. Czcibor – prosty, choć ambitny wojownik – dorasta w świecie, gdzie prawo wykuwa się w bitwach, a władza wciąż ma twarz silniejszego. Jego podróż przez grody Polan, Goplan i Wiślan staje się metaforyczną wędrówką ku idei Polski – jeszcze nie nazwanej, ale już obecnej w języku, pieśni, obrzędzie i walce o przetrwanie. W tle tej opowieści pulsują pradawne rytuały, zderzenie starych bogów z rodzącym się chrześcijaństwem i nieustanna walka z niemieckim zagrożeniem z zachodu.
Bunsch pisał Dzikowy skarb z rozmachem, ale i pokorą wobec źródeł. Choć wypełnia luki w kronikach własną wyobraźnią, jego wizja pozostaje wiarygodna i spójna. Nie tworzy z przeszłości baśni – pokazuje jej surowość: chłód zimy, zapach dymu z chat, ból po klęsce i ciężar decyzji wodzów. W przeciwieństwie do Sienkiewicza, który idealizował bohaterów, Bunsch skupia się na realizmie psychologicznym – jego wojownicy są ludźmi z krwi i kości, porywczy, dumni, czasem okrutni, ale zdolni do ofiary w imię większej idei.