Tytus Groan
Autor: Mervyn Peake
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie, 1982
Okładka: miękka
Stan: dobry minus
Uwagi: przebarwienia/zacieki brzegów stron
O książce
„Tytus Groan” Mervyna Peake’a to otwarcie jednej z najbardziej osobliwych trylogii XX wieku – Gormenghast. Książka, choć często lokowana w obrębie fantasy, wymyka się temu określeniu. Nie znajdziemy tu smoków ani magii – zamiast tego dostajemy monumentalny zamek, który żyje własnym życiem i więzi swoich mieszkańców w sieci rytuałów, hierarchii i dekadencji.
Narracja skupia się na narodzinach i dzieciństwie Tytusa, spadkobiercy 77. hrabiego Gormenghast. Sam Tytus pozostaje jednak w tle, będąc symbolem przyszłości, podczas gdy ciężar fabuły spoczywa na intrygach i machinacjach Steerpike’a – kuchcika, który dzięki ambicji i manipulacji zaczyna rozsadzać od środka świat zamku. Obok niego pojawia się galeria postaci groteskowych: melancholijny hrabia Sepulchrave, pogrążony w świecie ksiąg; Gertruda, zimna i odrealniona pani na zamku, bardziej oddana zwierzętom niż ludziom; neurotyczna Fuksja, która marzy o ucieczce; oraz Swelter i Flay – kucharz i sługa, prowadzący własną wojnę w cieniu wielkich murów.
Peake operuje językiem gęstym, barokowym, pełnym obrazów i nastroju. Zamek Gormenghast staje się tu labiryntem nie tylko murów, lecz także ludzkich charakterów. To alegoria stagnacji i tradycji, które więżą ludzi równie skutecznie jak kamienne ściany. „Tytus Groan” jest powieścią o dusznej atmosferze, gdzie groteska miesza się z liryką, a dramat z ironią – bliższą literackiemu eksperymentowi niż klasycznej fantastyce przygodowej.