Znak po znaku. Antologia wierszy polskich i obcych 1939-1991 - Kawafis, Ginsberg, Leonard Cohen, Paul Celan, E.E.Cummings, Auden, Yeats, Borges

Znak po znaku. Antologia wierszy polskich i obcych 1939-1991 
Kawafis, Ginsberg, Leonard Cohen, Paul Celan,
E.E.Cummings, Auden, Yeats, Borges

Wydawnictwo: PWN 1992
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak

O książce

Antologia Znak po znaku to publikacja, która dobrze oddaje klimat początku lat 90. – czas odzyskiwania głosu i porządkowania literackiej pamięci po dekadach cenzury. Książka ma charakter dydaktyczny, ale daleko jej do szkolnego schematu. To propozycja czytania poezji XX wieku jako zapisu doświadczenia historycznego i duchowego, które łączy polskich i zagranicznych poetów.

Redaktorzy – młodzi wówczas poloniści z Warszawy i Wrocławia – zestawiają utwory od czasu wojny po pierwsze lata transformacji. Otwierają zbiór wiersze wojenne i okupacyjne, potem przychodzi poezja powojennego rozczarowania, ironia lat 60. i 70., aż po refleksję nad wolnością z początku lat 90. Widać wyraźnie, że autorzy chcieli pokazać ciągłość doświadczenia – od ruin Warszawy po moralne spustoszenie po PRL-u.

Dobór nazwisk polskich nie dziwi: Miłosz, Herbert, Różewicz, Szymborska, Białoszewski, Barańczak. Są też mniej oczywiste głosy – poeci emigracyjni, twórcy drugiego obiegu, autorzy z regionów. Każdy wiersz ma tu znaczenie dokumentu, ale nie tylko historycznego – także językowego i etycznego. Poezja staje się tu świadectwem niezgody na przemoc, fałsz i zapomnienie.

Zagraniczni autorzy wprowadzeni zostali z rozmysłem – nie dla ozdoby, lecz jako punkt odniesienia. Kawafis, Auden, Yeats, Ginsberg, Borges, Celan czy Cohen rozszerzają perspektywę, pokazując, że dramat XX wieku był wspólny, choć przeżywany w różnych językach. Ich obecność pozwala czytelnikowi spojrzeć na polskie doświadczenie z dystansu, a jednocześnie zobaczyć, że wojna, totalitaryzm, wyobcowanie czy bunt są motywami uniwersalnymi.

Znak po znaku nie jest antologią kanoniczną w sensie akademickim, ale ma w sobie uczciwość tamtego czasu: chęć rozmowy o słowie, które przetrwało wbrew historii. To zbiór, w którym wojna, bunt, ironia i nadzieja układają się w opowieść o XX wieku – pisaną wiersz po wierszu, znak po znaku.