Polskie tradycje świąteczne
Autor: Hanna Szymanderska
Wydawnictwo: Świat Książki, 2003
Okładka: twarda
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
„Polskie tradycje świąteczne” Hanny Szymanderskiej to obszerne kompendium poświęcone obrzędom i zwyczajom związanym z rocznym cyklem świąt w Polsce. Autorka, znana z popularyzowania historii kulinariów i obyczajów, łączy perspektywę etnograficzną z kulinarną, pokazując, jak dawne wierzenia, pogańskie rytuały i chrześcijańskie praktyki splatały się w codzienności. Opisuje zarówno najbardziej rozpoznawalne uroczystości – Boże Narodzenie, Wielkanoc, adwent, Zielone Świątki – jak i te dziś mniej znane, jak katarzynki, sobótki czy obrzędy związane z dniem św. Marcina.
Szymanderska podkreśla różnice między tradycją wiejską a miejską, przywołuje zapomniane zwyczaje wróżebne i obrzędowe, a zarazem ukazuje zmiany zachodzące w XX i XXI wieku, kiedy coraz silniejszy staje się wpływ kultury masowej i globalizacji. Ważną część książki stanowią rozdziały poświęcone kuchni – zestawienia dawnych postnych menu, opis wigilijnych i wielkanocnych stołów, a także przepisy na potrawy, które towarzyszyły obchodom świątecznym w różnych regionach kraju. Dzięki temu historia i etnografia spotykają się tu z praktyką kulinarną.
Książka ma charakter popularyzatorski, ale jej podstawą są rzetelne źródła etnograficzne i historyczne. Narracja płynie swobodnie – obok opisów zwyczajów pojawiają się fragmenty poezji, anegdoty i odniesienia do odpowiedników w kulturach innych krajów. Całość stanowi próbę ocalenia od zapomnienia tego, co przez wieki kształtowało obyczajowość Polaków, i wskazania, jak dawne rytuały zmieniają się we współczesnym kontekście konsumpcyjnym.