Żywoty Cervantesa. Próba innej biografii
Autor: Andres Trapiello
Wydawnictwo: Noir sur Blanc, 2012
Okładka: miękka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
„Żywoty Cervantesa. Próba innej biografii” to książka napisana z wyraźną nieufnością wobec klasycznej biografistyki – i to jest jej największy atut. Trapiello nie udaje, że da się zrekonstruować „prawdziwego” Cervantesa niczym postać z porządnie skatalogowanego archiwum. Zamiast kolejnych dat i urzędowych awansów dostajemy coś w rodzaju eseistycznego śledztwa: autor najpierw pokazuje, jak przez stulecia obrastała legendą postać autora „Don Kichota”, a dopiero później – co z tego wszystkiego naprawdę da się utrzymać w świetle dokumentów, a co jest jedynie pomysłowym dopiskiem potomnych.
W efekcie Cervantes jawi się tu raczej jako splot ról i projekcji niż jako stabilna figura – żołnierz spod Lepanto, pechowy urzędnik uwikłany w domniemane defraudacje, jeniec, włóczęga po drogach Kastylii, wreszcie pisarz, którego sława przyszła za późno i na nieco innych zasadach, niż sugeruje szkolny mit. Trapiello z upodobaniem rozbiera na części zarówno hagiografie, jak i czarne legendy, pokazując, jak krytycy, historycy literatury, a nawet turyści-kulturoznawcy produkowali kolejne „żywoty” Cervantesa na miarę własnych potrzeb ideowych i estetycznych. Nie chodzi mu o demaskację dla sportu, raczej o przywrócenie Cervantesowi ludzkiej skali – mniej pomnikowej, bardziej nieporęcznej.
To nie jest książka dla kogoś, kto oczekuje linearnej opowieści „od kołyski po grób”. Trapiello pisze jak eseista, który zna bibliografię, ale czuje się wobec niej swobodnie: pozwala sobie na hipotezy, na wątpliwości, na otwarte „nie wiemy i raczej nie będziemy wiedzieć”. W tym sensie to biografia bardzo współczesna – świadoma, że opowieść o życiu wielkiego pisarza jest zawsze także opowieścią o wyobraźni tych, którzy ją snują. Dla czytelnika „Don Kichota” to lektura szczególnie ciekawa: pokazuje, że nie tylko błędny rycerz żyje z projekcji innych, lecz także jego twórca, od czterech stuleci przepisywany przez kolejne pokolenia admiratorów i komentatorów.
