Neil Gaiman - Nigdziebądź

Nigdziebądź
Autor: Neil Gaiman 

Wydawnictwo: Mag, 2024
Okładka: twarda
Stan: bardzo dobry
Uwagi: brak

O książkach

„Nigdziebądź” Neila Gaimana to książka, w której Londyn zostaje rozszczepiony na dwie warstwy – widzialną i podskórną. Na powierzchni mamy znajome ulice, metro i szklane biurowce, ale tuż pod nimi pulsuje drugie miasto: Londyn Pod, zamieszkany przez wyrzutków, stworzenia z mitów i ludzi, którzy wymknęli się rzeczywistości. Gaiman nie proponuje tu jednak zwykłej fantazji o tajemnych przejściach – bardziej interesuje go, jak wygląda świat, gdy społeczne odrzuty zyskują własną mitologię, a zapomniane tunele stają się katedrami.

Richard Mayhew, bohater tej opowieści, to początkowo typowy everyman – londyński urzędnik z nieco zbyt ciasnym garniturem i życiem podporządkowanym kalendarzowi spotkań. Spotkanie z Door, dziewczyną dosłownie otwierającą przejścia w murach, wyrzuca go poza nawias normalności. W Londynie Pod Mayhew zostaje zmuszony do przejścia szeregu prób, które przypominają nie tyle klasyczny quest, ile inicjacyjny rytuał: aby wrócić do dawnego świata, musi zrozumieć, że nie istnieje już stary Richard, którego można tam rozpoznać. W tym sensie „Nigdziebądź” jest powieścią o wygnaniu i o tożsamości, o tym, jak bycie „niewidzialnym” staje się początkiem nowego życia.

Literacko książka wpisuje się w tradycję angielskiej fantastyki miejskiej, od Carrolla po Peake’a, ale ma też coś z dickensowskiego zamiłowania do marginesów i zaułków. Gaiman balansuje na granicy groteski i baśni, podszywając akcję czarnym humorem i ironią – duet panów Croupa i Vandemara to czysta radość z kreowania czarnych charakterów, których elegancja ocieka przemocą. „Nigdziebądź” w wersji powieściowej jest ciekawsza niż w telewizyjnym pierwowzorze: autor rozwinął wątki, pogłębił psychologię postaci i dodał warstwę literackich aluzji. Nic dziwnego, że książka szybko weszła do kanonu urban fantasy, a londyńskie mosty i opuszczone stacje metra nabrały w niej znaczenia podobnego do dawnych ruin czy zamków w klasycznej fantastyce. To powieść, która nie tylko snuje opowieść o podziemnym świecie, lecz także każe spojrzeć na własne miasto i zapytać: które miejsca w nim są już „nigdziebądź”?