Ptasiek
Autor: William Wharton
Wydawnictwo: Rebis, 2002
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: brak
O książce
Ptasiek Williama Whartona to powieść o pragnieniu wolności, które staje się jednocześnie błogosławieństwem i klątwą. Historia dwóch chłopców z Filadelfii – Ala Columbato i tytułowego Ptaśka – to nie tylko opowieść o przyjaźni, ale przede wszystkim o granicach ludzkiego umysłu, o tym, jak daleko człowiek potrafi uciec od świata, kiedy ten staje się nie do zniesienia. Wharton, łącząc doświadczenia żołnierza i psychologa, stworzył metaforę wojny, która nie kończy się na froncie. Ptasiek nie jest chory psychicznie w sensie klinicznym – jego „odlot” to akt protestu przeciw rzeczywistości, w której sens przestaje istnieć. Marzy o tym, by wznieść się ponad brud i ból świata, dosłownie – jak ptak.
Wharton prowadzi narrację dwutorowo: wspomnienia z młodości Ptaśka i Ala przeplatają się z teraźniejszością – szpitalem psychiatrycznym, gdzie Al odwiedza przyjaciela, próbując wyrwać go z milczenia. Ich wspólna przeszłość to świat chłopięcych fascynacji, pierwszych porażek i odkrywania okrucieństwa dorosłości. Ptasiek od dziecka żyje w świecie ptaków, obserwując ich zachowania z niemal naukową precyzją, ale też emocjonalną czułością. Jego obsesja na granicy mistycyzmu staje się schronieniem, gdy wojna niszczy wszystko, co ludzkie. Al – żołnierz, realistyczny, twardy – uosabia przeciwieństwo: instynkt przetrwania, który trzyma przy życiu. W szpitalu role się odwracają: ten, który chciał uciec, przetrwał w innym wymiarze, a ten, który walczył, nie potrafi zrozumieć, po co.
Wharton pisał Ptaśka jak człowiek, który widział zbyt wiele – jego język jest jednocześnie surowy i poetycki. Opisy ptaków, lotu i powietrza kontrastują z chłodem psychiatrycznych sal i szarością miasta. To właśnie w tej dychotomii – między światem marzeń a światem cierpienia – rozgrywa się istota powieści. Autor nie daje łatwych odpowiedzi: nie wiadomo, czy Ptasiek naprawdę traci zmysły, czy po prostu znajduje sposób, by przeżyć coś, czego normalny człowiek by nie uniósł. Ptasiek jest więc nie tylko metaforą wojny, lecz także egzystencjalnym pytaniem o granice wolności – czy można uciec od świata, nie tracąc samego siebie? Wharton odpowiada półgłosem: można spróbować. Ale cena będzie wysoka.
Polecamy
