Wojciech Cejrowski - Podróżnik WC

Podróżnik WC
Autor: Wojciech Cejrowski

Wydawnictwo: Bernardinum, 2019
Okładka: twarda 
Stan: bardzo dobry
Uwagi: brak

O książce

„Podróżnik WC” to w gruncie rzeczy dziennik z młodości, który uciekł autorowi z szuflady i zrobił karierę. Nie jest to klasyczny reportaż w duchu Kapuścińskiego – raczej zapis włóczęgi człowieka, który dopiero uczy się, że podróż to coś więcej niż egzotyczne obrazki z pocztówek. Cejrowski łazi tu po Ameryce Południowej trochę jak po wielkim bazarze: zbiera anegdoty, kompromitujące epizody, „brudne” szczegóły z życia drogi, a później skleja to w krótkie, bardzo mówione opowiastki. W tle majaczy geografia – dżungla, prowincjonalne miasteczka, przydrożne bary – ale na pierwszym planie jest zawsze on sam: biały facet z plecakiem, który usiłuje dogadać się ze światem.

Interesujące jest to, że autor po latach sam dystansuje się od tej książki – nazywa ją niedopracowaną, momentami krępującą, i rzeczywiście, czuć tu stylistykę wczesnego Cejrowskiego: prostą, napędzaną puentą, nastawioną na szybki efekt. Jednocześnie właśnie ta surowość paradoksalnie działa na jej korzyść. Mamy tu bowiem nie „ikonę medialną” w kontrolowanym wydaniu, lecz podróżnika w fazie prób i błędów, który dopiero lepi swoją maskę. Późniejsze poprawki i rozbudowywanie tekstu to próba ujarzmienia tego pierwotnego chaosu – zrobienia z notesu z drogi książki „pełnoprawnej”. Czytelniczo różnica polega głównie na tym, że nowsze wydania są wygładzonym zapisem tego samego temperamentu.

W polskiej literaturze podróżniczej końca lat 90. „Podróżnik WC” zadziałał jak szczepionka przeciw zbyt poważnemu tonowi – zamiast geopolitycznych analiz i antropologicznych przypisów dostajemy facetowe gadanie przy ognisku, tyle że spisane i wydane w twardej oprawie. Fakt, że książka stała się białym krukiem, osiągając na rynku wtórnym absurdalne ceny, mówi więcej o potrzebie czytelników niż o samej wartości literackiej: szukano głosu bez akademickiej maniery, który opowie o świecie z perspektywy „gościa z plecakiem”. „Podróżnik WC” nie jest dziełem przełomowym artystycznie, ale to jeden z tych tytułów, które formują gust – wielu czytelników właśnie od niego zaczynało przygodę z literaturą podróżniczą i do dziś to czuć w tym, jakie książki o świecie w Polsce się sprzedają.