Powinność w świecie cyfrowym
Autor: Wojciech Jerzy Bober
Wydawnictwo: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008
Okładka: miekka
Stan: dobry
Uwagi: egz. pobiblioteczny
O książce
„Powinność w świecie cyfrowym” to książka napisana wyraźnie z pozycji kogoś, kto nie dał się uwieść mitologii „wirtualności” jako przestrzeni poza dobrem i złem. Bober robi rzecz zasadniczą: rozprawia się z naiwnym przekonaniem, że internet to teren zawieszenia norm, a programista to jedynie rzemieślnik narzędzi, nie współtwórca świata społecznego. Mówiąc językiem bardziej klasycznym, autor uważa, że wraz z wejściem w sferę cyfrową nie zostawiamy kantowskiego „powinieneś” za drzwiami serwerowni – przeciwnie, zobowiązania moralne po prostu zmieniają swój język i formę.
To nie jest szybki poradnik „jak etycznie korzystać z Facebooka”, ale próba osadzenia etyki komputerowej w szerszym pejzażu współczesnej filozofii moralnej. Bober zestawia refleksję nad techniką z dyskusjami o autonomii, odpowiedzialności, godności osoby, a także z pytaniem o to, czy technicyzacja życia nie prowadzi do erozji tego, co nazywano kiedyś kulturą duchową. Interesuje go nie tylko to, czy wolno kopiować program, lecz także, co się dzieje z kategorią sprawstwa, gdy decyzje przerzucamy na algorytmy, protokoły i „system tak działa”. W tle pobrzmiewa dobrze znany motyw filozofii techniki: maszyny nie są neutralne, one wcielają pewną wizję człowieka i społeczeństwa – a informatycy, administratorzy, projektanci interfejsów stają się niechcący współautorami tej wizji.
Z dzisiejszej perspektywy – po erze mediów społecznościowych, Big Data i sztucznej inteligencji – książka z 2008 roku ma w sobie coś z proroctwa pisanego jeszcze stosunkowo spokojnym tonem. Nie znajdziemy tu histerycznych diagnoz w stylu „cyfrowa apokalipsa”, raczej konsekwentne przypominanie, że zawód informatyka wymaga czegoś więcej niż biegłości technicznej: powinności wobec użytkowników, społeczeństwa i prawdy. To lektura szczególnie cenna dla tych, którzy szukają fundamentów – prób odpowiedzi, jak włączyć stare spory o obowiązek, wolność i odpowiedzialność w nową scenografię: serwerów, sieci i kodu, który coraz częściej decyduje o tym, co w ogóle uznajemy za rzeczywistość.
Polecamy
