Encyklopedia Impresjonizmu
Autor: Maurice Serullaz
Wydawnictwo: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1991
Okładka: twarda z obwolutą
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
„Encyklopedia impresjonizmu” Sérullaza to typ książki, którą w dobrze zaopatrzonej bibliotece stawia się w pobliżu monografii o Courbecie i katalogów wystaw Musée d’Orsay – nie dlatego, że jest efektowna (choć jest), lecz dlatego, że porządkuje chaos. Impresjonizm, zwykle spłaszczany do kilku reprodukcji Moneta i Renoira, zostaje tu rozebrany na czynniki pierwsze: artyści, pisarze, krytycy, salony, wystawy, terminy techniczne, geografia i czas. Sérullaz, człowiek „z wnętrza instytucji” (Louvre, École du Louvre), pisze jak ktoś, kto przez lata oglądał te obrazy z bliska, nie z kalendarza ściennego – czuje wagę dokumentu, daty, miejsca ekspozycji, pierwotnego tytułu.
Układ haseł tworzy coś w rodzaju topografii impresjonizmu: obok oczywistych nazwisk pojawiają się prekursorzy, epigoni, krytycy, postaci literackie, które współtworzyły klimat epoki. To cenne, bo przypomina, że impresjonizm nie był serią ładnych pejzaży, lecz fermentem intelektualnym, sporami prasowymi, polemikami salonowymi i rewolucją w sposobie patrzenia. Encyklopedyczna forma działa tu nie jak beton, ale jak rusztowanie – pozwala przeskakiwać między biografią, dziełem a kontekstem społecznym bez sztucznego „wykładu” wstępnego. W odróżnieniu od wielu nowszych, efektownych albumów, które obiecują „podróż w świat impresjonizmu”, a serwują głównie drukarską fajerwerkę, Sérullaz zostawia czytelnika z czymś znacznie trwalszym: dobrze udokumentowaną siatką powiązań.
Osobną sprawą jest polskie wydanie – typowy produkt lat 90.: solidna, twarda oprawa, szacunek do reprodukcji, ambicja, by na półce Kowalskiego pojawiło się coś więcej niż album „Najpiękniejsze obrazy świata”. Dla studenta historii sztuki książka bywa narzędziem pierwszej potrzeby: szybki dostęp do dat wystaw, podstawowej bibliografii, krótkich, ale rzeczowych portretów artystów mniej oczywistych niż Degas czy Pissarro. Dla czytelnika niefachowego – to bardzo komfortowy sposób wejścia w temat bez przymusu czytania kilkusetstronicowej monografii o jednym malarzu. Owszem, nie jest to dzieło rewizjonistyczne ani „nowa historia impresjonizmu”, raczej klasyczny, francuski, akademicki porządek. Ale jeśli ktoś chce mieć pod ręką książkę, która spina w jedną całość to, co rozproszone po katalogach wystaw i hasłach w słownikach malarstwa, ta encyklopedia spełnia tę rolę nie gorzej niż nowsze, droższe i bardziej połyskujące tomy.
Polecamy
