Początki Karmelitańskiej Misji w Kijowie
Autor: O. Ryszard Stolarczyk OCD
Wydawnictwo: Instytut Badań Kościelnych w Łucku, 2015
Okładka: miekka
Stan: dobry plus
Uwagi: brak
O książce
„Początki karmelitańskiej misji w Kijowie” to książka z tego gatunku literatury kościelno‑historycznej, która nie próbuje udawać „wielkiej syntezy”. To raczej solidnie skrojone studium jednego, dość wąskiego wycinka dziejów – wejścia karmelitów bosych w przestrzeń Kijowa – ale osadzone w konkretnych realiach politycznych, wyznaniowych i mentalnych współczesnej Ukrainy. Stolarczyk pisze z pozycji uczestnika i świadka, nie chłodnego archiwisty: interesuje go nie tylko to, „kiedy” i „kto”, lecz także „jak to w ogóle było możliwe”, że w mieście o skomplikowanej pamięci religijnej pojawia się mała, kontemplacyjna gałąź Zakonu z własną duchowością, kalendarzem, rytmem modlitwy.
Wartością tej książki jest właśnie splot dwóch perspektyw: kronikarskiej i osobistej. Materiały archiwalne, fotografie, dokumenty – to zaplecze, które nadaje opowieści wiarygodność i pozwala prześledzić, jak rodzi się instytucja kościelna w przestrzeni, która długo żyła w cieniu radzieckiego, a potem postsowieckiego sekularyzmu. Ale między wierszami widać też literacko ciekawszy wątek: skromną epopeję garstki ludzi, którzy próbują zakorzenić duchowość Karmelu na gruncie prawosławno‑greckokatolickim, w mieście, gdzie katolik rzymski bywa postrzegany albo jako egzotyczny przybysz z Zachodu, albo – co gorsza – echo dawnej dominacji. Autor, opisując swoją rolę asystenta wspólnoty Świeckiego Karmelu, pokazuje, że misja nie jest tu spektakularną akcją ewangelizacyjną, lecz powolnym, czasem niewdzięcznym procesem budowania zaufania.
Styl Stolarczyka to język duchownego, który poznał już archiwum, ale nie wyrzekł się kazalnicy: prosty, komunikatywny, podporządkowany faktom, choć z od czasu do czasu przebijającą nutą refleksji teologicznej. Nie ma tu erudycyjnych fajerwerków ani polemicznej ostrości – to raczej książka „do użytku wewnętrznego” Kościoła, ale dla uważnego czytelnika może być cennym źródłem do badań nad najnowszą historią Kościoła łacińskiego na Ukrainie. Przy całej skromności objętościowej ten tom wnosi coś, czego większe syntezy często nie potrafią uchwycić: konkretną topografię małych początków – kilka nazwisk, pierwsze mieszkania‑kaplice, pierwsze wspólnoty świeckich.
