Historia Cesarstwa Rzymskiego [Arcydzieła Kultury Antycznej]
Autor: Herodian
Wydawnictwo: Ossolineum/De Agostini
Okładka: twarda
Stan: bardzo dobry
Uwagi: brak
O książce
Wśród historyków późnego antyku Herodian zajmuje pozycję osobliwą – nie uczonego archiwisty, lecz świadka, który patrzy na upadek imperium z perspektywy jego urzędnika. Jego „Historia Cesarstwa Rzymskiego” to kronika świata, w którym potęga staje się farsą, a tron cesarski – trofeum, które zmienia właściciela częściej niż legiony miejsce stacjonowania. Obejmuje niespełna sześć dekad, ale wystarcza, by pokazać, jak system, który jeszcze za Marka Aureliusza wydawał się trwały, rozsypuje się pod ciężarem własnej hierarchii i przesytu.
Herodian pisze po grecku, lecz o Rzymie myśli jak o tragedii klasycznej. Każdy z jego cesarzy jest postacią sceniczną: Kommodus, który bawi się w boga; Karakalla, rozdający obywatelstwo jak jałmużnę; Heliogabal – kapłan, który myli liturgię z orgią. Styl autora jest retoryczny, pełen mów, aforyzmów i dygresji moralnych, a mimo to jego kronika ma puls politycznego reportażu. Czuje się w niej kurz legionów i zapach spisków. Zapisana z perspektywy prowincjusza, pokazuje imperium nie jako abstrakcyjną potęgę, lecz wspólnotę ludzi uwięzionych w rytuale władzy.
Wartość Herodiana polega na tym, że jego świadectwo nie ma ambicji proroka. Nie tworzy systemu, nie szuka usprawiedliwień – po prostu notuje, jak kolejne rządy tracą sens. W odróżnieniu od Kasjusza Diona nie szuka harmonii; w przeciwieństwie do Aureliusza Wiktora nie moralizuje. Jego Rzym jest organizmem w stanie gorączki – rozdętym, ale jeszcze żywym. Dla czytelnika współczesnego to lektura nie o „upadku”, lecz o mechanice władzy, która zawsze powtarza te same gesty.
Polecamy
