Szlaki kultury polskiej
Autor: Janusz Tazbir
Wydawnictwo: PIW, 1986
Okładka: miękka
Stan: dobry
Uwagi: niewielkie przebarwienia okładki
O książce
„Szlaki kultury polskiej” Janusza Tazbira to zbiór esejów, które prowadzą czytelnika przez meandry staropolskiej wyobraźni – od sarmackiej dumy po sowizdrzalskie kpiny. Autor pokazuje kulturę Rzeczypospolitej szlacheckiej nie jako monolit, lecz jako przestrzeń ścierania się różnych głosów, poglądów i mitów.
Eseje są osadzone głównie w XVI i XVII wieku – okresie, gdy zderzały się idee reformacji i kontrreformacji, gdy na marginesach wielkiej polityki toczyły się procesy o herezję, a literatura satyryczna i sowizdrzalska komentowała rzeczywistość bardziej przenikliwie niż niejeden traktat teologiczny. Tazbir nie zatrzymuje się na schematach: bada, jak wyobrażano sobie „wroga” religijnego, jak kształtowała się tolerancja wobec innowierców i Żydów, jak żywy był mit przedmurza chrześcijaństwa.
To książka o rozdźwięku między ideałem a praktyką – między konfederacją warszawską a procesem sochaczewskim, między kaznodziejskimi tyradami a rzeczywistym współistnieniem różnych grup. Eseje ukazują kulturę sarmacką zarówno jako źródło dumy i tożsamości, jak i jako gorset, który ograniczał horyzonty.
„Szlaki kultury polskiej” nie moralizują, ale pozwalają zobaczyć, jak historia bywała kształtowana przez słowo, mit i stereotyp. To podróż przez staropolską kulturę, w której odbijają się dylematy tożsamości i pamięci – aktualne także dziś.