Clarke Award

Nagroda im. Arthura C. Clarke'a to najważniejsze brytyjskie wyróżnienie w dziedzinie fantastyki naukowej, przyznawane od 1987 roku najlepszej powieści science fiction wydanej w minionym roku w Wielkiej Brytanii. Ufundował ją sam Arthur C. Clarke, a o werdykcie decyduje jury złożone z przedstawicieli brytyjskich organizacji fantastycznych, nie zaś głosowanie czytelników - dlatego nagroda ma opinię wyróżnienia stawiającego na ambitną, literacko dopracowaną science fiction, często z pogranicza gatunku.

Co znajdziesz w tej kategorii

Zbieramy tu zarówno powieści nagrodzone, jak i te, które trafiły na krótką listę nominacji - w opisie każdej książki zaznaczamy, o który przypadek chodzi. Kategoria stale się powiększa, bo nie wszystkie wyróżnione tytuły ukazały się po polsku, a część jest dziś dostępna wyłącznie z drugiej ręki. Osobno prowadzimy dział z laureatami Hugo i Nebuli, a cała fantastyka ma u nas własną kategorię nadrzędną.

Czytaj więcej - jak działa nagroda i kto ją zdobywał

Zasady i charakter nagrody

Clarke różni się od amerykańskich nagród gatunkowych sposobem wyłaniania zwycięzcy. Hugo przyznają czytelnicy głosujący podczas Worldconu, Nebulę - pisarze zrzeszeni w SFWA, tymczasem tutaj decyduje kilkuosobowe jury powoływane przez brytyjskie organizacje fantastyczne. Efekt jest taki, że werdykty bywają odważniejsze i częściej trafiają na książki, których część czytelników w ogóle nie uznaje za science fiction. Nagrodę może otrzymać każda powieść wydana w danym roku w Wielkiej Brytanii, niezależnie od narodowości autora.

Laureaci

Pierwszą nagrodę otrzymała w 1987 roku Margaret Atwood za "Opowieść podręcznej". Później wyróżniano między innymi Chiny Miéville'a, jedynego trzykrotnego laureata, Colsona Whiteheada za "Kolej podziemną" i Emily St. John Mandel za "Stację jedenaście". Lista laureatów dobrze pokazuje, jak szeroko jury rozumie gatunek: obok twardej SF trafiają na nią powieści postapokaliptyczne, historie alternatywne i proza z pogranicza literatury głównego nurtu.

Dlaczego warto patrzeć też na nominacje

Krótka lista Clarke'a bywa ciekawsza od samego werdyktu. Trafiają na nią powieści, które w danym roku wyznaczały kierunek gatunku, a przegrały o włos - jak "Imperium lęku" Briana Stableforda. Dlatego w tej kategorii traktujemy nominacje na równi z nagrodami, oznaczając różnicę w opisie poszczególnych książek.